MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy National Income Accounting FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणता स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन खर्चाचा घटक नाही?

Which of the following is NOT the component of GNP Expenditure?

पर्याय (Options):
A

गुंतवणूक

B

निव्वळ निर्यात

C

व्यय

D

निव्वळ आयात

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर निव्वळ आयात आहे . • निव्वळ आयात हा स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन खर्चाचा घटक नाही. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन (GNP) हे देशाच्या नागरिकांनी त्यांचे स्थान विचारात न घेता दिलेल्या आर्थिक वर्षात उत्पादित केलेल्या सर्व तयार वस्तू आणि सेवांचे एकूण मूल्य आहे. • स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्न देशाच्या देशांतर्गत किंवा परदेशात असलेल्या व्यवसायांद्वारे व्युत्पन्न केलेले उत्पादन देखील मोजते. • स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (GDP) आणि परदेशात केलेल्या गुंतवणुकीतून रहिवाशांनी मिळवलेले उत्पन्न यांचा समावेश असलेल्या आर्थिक आकडेवारीचा एक भाग अशी त्याची व्याख्या केली जाऊ शकते. • स्थूल राष्ट्रीय उत्पादनाचे सूत्र = स्थूल देशांतर्गत उत्पादन + परदेशातील निव्वळ घटक उत्पन्न GNP = C + I + G + X + Z जेथे C व्यय आहे, I गुंतवणूक आहे, G सरकार आहे, X निव्वळ निर्यात आहे आणि Z म्हणजे परदेशी गुंतवणुकीतून देशांतर्गत रहिवाशांनी मिळवलेले निव्वळ उत्पन्न वजा विदेशी रहिवाशांनी देशांतर्गत गुंतवणुकीतून कमावलेले निव्वळ उत्पन्न. पूरक माहिती: निव्वळ आयात • निव्वळ आयात ही कोणतीही व्यापार स्थिती आहे जिथे एखाद्या देशाची आयात ही निर्यातीपेक्षा जास्त आहे. • ज्या देशातून जास्त व्यापार होतो त्याला निव्वळ आयात देश म्हणतात. • ज्या देशात आयातीपेक्षा जास्त व्यापार बाहेर जातो तो निव्वळ निर्यातदार असतो. • निव्वळ आयातदार असण्याच्या अटीला नकारात्मक व्यापार समतोल असे म्हणतात आणि हे देशाच्या अर्थव्यवस्थेवरील लोढणे मानले जाते. गुंतवणूक • गुंतवणूक हे ठराविक कालावधीत अर्थव्यवस्थेत निर्माण झालेल्या स्थिर भांडवली मालमत्तेचे मूल्य आहे. • गुंतवणूक म्हणजे भांडवली वस्तूंची निर्मिती होय. • गुंतवणूक खर्च हे उत्पन्नाच्या चक्राकार प्रवाहात एक अंत:क्षेपण आहे. • गुंतवणूक ही संपत्ती निर्माण करण्यासाठी मिळवलेली किंवा गुंतवलेली मालमत्ता आहे जी कष्टाने कमावलेल्या उत्पन्नातून किंवा कौतुकातून पैसे वाचवून केली जाते. • गुंतवणूक ही प्रामुख्याने उत्पन्नाचा अतिरिक्त स्रोत मिळविण्यासाठी किंवा विशिष्ट कालावधीत गुंतवणुकीतून नफा मिळविण्यासाठी केली जाते. निव्वळ निर्यात • निव्वळ निर्यात हे देशाच्या एकूण वस्तू आणि सेवांच्या व्यापाराचे मोजमाप आहे. • त्याला व्यापाराचा समतोल असेही म्हणतात. • हे निर्यात मूल्यातून देशाचे आयात मूल्य वजा केल्यानंतर आणि विशिष्ट कालावधीसाठी मोजले जाते. • देशाच्या एकूण निर्यात वस्तू आणि सेवांचे मूल्य त्यांनी आयात केलेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांच्या मूल्यातून वजा केले असता त्याच्या निव्वळ निर्यातीइतके असते. व्यय • व्ययची व्याख्या उपयुक्ततेच्या संपादनासाठी खर्च म्हणून केली जाते, ही अर्थशास्त्रातील एक प्रमुख संकल्पना आहे आणि इतर अनेक सामाजिक विज्ञानांमध्येही तिचा अभ्यास केला जातो. • हे गुंतवणुकीच्या विरुद्ध दिसते, जे भविष्यातील उत्पन्न मिळविण्यासाठी खर्च करते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'निव्वळ आयात' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'निव्वळ आयात'. अर्थव्यवस्थेत National Income Accountingचा थेट संबंध 'निव्वळ आयात' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('गुंतवणूक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'निव्वळ आयात' हे ठरते. • पर्याय 2 ('निव्वळ निर्यात'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'निव्वळ आयात' हे ठरते. • पर्याय 3 ('व्यय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'निव्वळ आयात' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('निव्वळ आयात') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]