MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Public Finance, Budget, Deficit & Taxation FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जुलै 2022 मध्ये, केंद्र सरकारने खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्रावर विंडफॉल कर लावला आहे?

In July 2022, on which of the following sectors has the Union Government of India levied windfall tax?

पर्याय (Options):
A

देशांतर्गत तांदूळ उत्पादन

B

देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

सोने निर्यातदार

D

बँकिंग

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
बरोबर उत्तर आहे देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन मुख्य मुद्दे • अर्थ मंत्रालयाने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार सरकारने देशांतर्गत कच्च्या तेलावरील विंडफॉल गेन टॅक्स 3,500 रुपये प्रति टनवरून कमी केला आहे, तर मंगळवारपासून डिझेल निर्यातीवर 50 पैसे प्रति लिटर आकारणी अर्धा केली आहे. एव्हिएशन टर्बाइन इंधन (ATF) आणि पेट्रोलच्या निर्यातीवरील शुल्क शून्य आहे. 1 जुलै 2022 रोजी पहिल्यांदा लागू करण्यात आलेल्या कर्तव्यांची ही 18वी पाक्षिक पुनरावृत्ती आहे. त्यावेळी, देशांतर्गत कच्च्या तेलावरील कर सुमारे $40 प्रति बॅरलवर अनुवादित करण्यात आला. • विंडफॉल कर हा काही उद्योगांवर सरकारद्वारे आकारला जाणारा कर आहे जेव्हा आर्थिक परिस्थिती त्या उद्योगांना सरासरीपेक्षा जास्त नफा अनुभवण्याची परवानगी देते. • विंडफॉल टॅक्स प्रामुख्याने लक्ष्यित क्षेत्रातील कंपन्यांवर लावला जातो ज्यांना आर्थिक विंडफॉलचा सर्वाधिक फायदा झाला आहे, कारण असा उच्च नफा फर्म-स्तरीय उत्पादकता सुधारणांऐवजी समष्टि आर्थिक परिस्थिती आणि धोरणात्मक उपायांमुळे येतो. • असा कर लादण्यामागचे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे एखाद्या क्षेत्रातील अचानक आणि अप्रत्याशित किंमतीतील वाढीचा असमान परिणाम रोखणे, ज्यामुळे कॉर्पोरेशनला नफा मिळवता आला नाही. • विंडफॉल कर हा सामान्यत: वादाचा विषय असतो, कारण विरोधक असा युक्तिवाद करतात की ते व्यवसायांना गुंतवणूक आणि नावीन्यपूर्णतेपासून परावृत्त करते, तर समर्थकांचे म्हणणे आहे की ते संपत्तीचे पुनर्वितरण करते आणि आर्थिक संकटाच्या काळात सामाजिक न्याय सुनिश्चित करते. • तेल आणि वायू, खाणकाम इत्यादीसारख्या नैसर्गिक संसाधनांशी जोडलेले क्षेत्र किंवा बाजारातील काही बदलांमुळे किंवा धोरणातील बदलांमुळे लक्षणीय वाढ अनुभवणारी क्षेत्रे ज्या क्षेत्रांमध्ये विंडफॉल करांची चर्चा केली जाते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('सोने निर्यातदार') आणि पर्याय 2 ('देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध 'देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('देशांतर्गत तांदूळ उत्पादन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('सोने निर्यातदार'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन' हे ठरते. • पर्याय 4 ('बँकिंग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('देशांतर्गत कच्च्या तेलाचे उत्पादन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]