MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Economy FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय अर्थशास्त्राचे जनक कोण आहेत?

Who is the Father of Indian Economics?

पर्याय (Options):
A

कौटिल्य

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

ॲडम स्मिथ

C

आर्यभट

D

अमर्त्य सेन

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
कौटिल्य हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • कौटिल्य किंवा चाणक्य (इसवीसनपूर्व 375 ते 283) हे एक प्राचीन भारतीय बहुविज्ञानी होते, जे एक शिक्षक, लेखक, रणनीतिकार, तत्त्वज्ञ, अर्थतज्ज्ञ, न्यायतज्ज्ञ आणि राजेशाही सल्लागार म्हणून सक्रिय होते. • त्यांना पारंपारिकपणे कौटिल्य किंवा विष्णुगुप्त म्हणून ओळखले जाते, ज्यांनी प्राचीन भारतीय राजकीय ग्रंथ, अर्थशास्त्र आणि चाणक्य नीती लिहिली होती. • ते भारतातील राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्राच्या क्षेत्रातील प्रणेते मानले जातात आणि त्यांचे कार्य शास्त्रीय अर्थशास्त्राचे एक महत्त्वाचे अग्रदूत मानले जाते. • अर्थशास्त्र मौद्रिक व वित्तीय धोरणे, कल्याण, आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि युद्धनीती यांची तपशीलवार चर्चा करते. हा मजकूर शासकाची कर्तव्ये देखील दर्शवितो. • अर्थशास्त्रातील त्यांच्या योगदानासाठी त्यांना भारतीय अर्थशास्त्राचे जनक मानले जाते. पूरक माहिती: ॲडम स्मिथ • ॲडम स्मिथ हे एक स्कॉटिश अर्थतज्ज्ञ आणि तत्त्वज्ञ होते, जे राजकीय अर्थव्यवस्थेच्या विचारात अग्रणी होते. • त्यांच्याकडे "अर्थशास्त्राचे जनक" किंवा "भांडवलशाहीचे जनक" म्हणून पाहिले जाते. • त्यांनी द थिअरी ऑफ मॉरल सेंटिमेंट्स (1759) आणि एन इन्क्वायरी टू द नेचर अँड कॉसेस ऑफ द वेल्थ ऑफ नेशन्स (1776) या दोन उत्कृष्ट कृती लिहिल्या आहेत. अमर्त्य सेन • अमर्त्य कुमार सेन हे एक भारतीय अर्थतज्ज्ञ आणि तत्त्वज्ञ आहेत. • सेन यांनी कल्याणकारी अर्थशास्त्र, सामाजिक निवडीचा सिद्धांत, आर्थिक व सामाजिक न्याय, दुष्काळाचा आर्थिक सिद्धांत, निर्णय सिद्धांत, विकास अर्थशास्त्र, सार्वजनिक आरोग्य व देश कल्याणाचे उपाय यामध्ये योगदान दिले आहे. • 1998 मध्ये त्यांना अर्थशास्त्रातील नोबेल स्मृती पुरस्कार आणि 1999 मध्ये त्यांच्या कल्याणकारी अर्थशास्त्रातील कार्यासाठी भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. आर्यभट्ट • आर्यभट्ट (इसवीसन 476 ते 550) हे एक भारतीय गणितज्ञ आणि भारतीय खगोलशास्त्राच्या शास्त्रीय युगातील भारतीय गणितज्ञ आणि खगोलतज्ज्ञ होते. • गुप्त युगात त्यांची भरभराट झाली आणि त्यांनी आर्यभाटिया यासारख्या कलाकृतींची निर्मिती केली. • त्यांनी पाई (pi) च्या अंदाजित मूल्यावर काम केले होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('ॲडम स्मिथ') आणि पर्याय 1 ('कौटिल्य') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'कौटिल्य'. अर्थव्यवस्थेत Economyचा थेट संबंध 'कौटिल्य' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('ॲडम स्मिथ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कौटिल्य' हे ठरते. • पर्याय 3 ('आर्यभट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कौटिल्य' हे ठरते. • पर्याय 4 ('अमर्त्य सेन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कौटिल्य' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('कौटिल्य') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]