MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy RBI FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणते पत नियंत्रणाचे गुणात्मक उपाय रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाद्वारे वापरले जाते? A) CRR B) नैतिक प्रभाव C) SLR

Which of the following is a qualitative measure of credit control used by the Reserve Bank of India? A) CRR B) Moral Suasion C) SLR

पर्याय (Options):
A

फक्त A

B

फक्त B

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

B आणि C दोन्ही

D

फक्त C

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर नैतिक प्रभाव आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • नैतिक प्रभाव हे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाद्वारे वापरले जाणारे क्रेडिट नियंत्रणाचे गुणात्मक उपाय आहे. • हे मध्यवर्ती बँकेद्वारे व्यापारी बँकांच्या वर्तनावर प्रभाव टाकण्यासाठी वापरले जाणारे प्रेरक तंत्र आहे. • मध्यवर्ती बँकेने जारी केलेल्या धोरण मार्गदर्शक तत्त्वांचे आणि नियमांचे पालन करण्यास बँकांना प्रोत्साहित करण्यासाठी RBI नैतिकतेचा वापर करते. • हा एक बंधनकारक नसलेला उपाय आहे आणि बँकांना इच्छित कृतीचा अवलंब करण्यास पटवून देण्यासाठी RBI च्या प्रतिष्ठा आणि विश्वासार्हतेवर अवलंबून आहे. • RBI द्वारे वापरल्या जाणाऱ्या क्रेडिट नियंत्रणाच्या इतर उपायांमध्ये CRR (रोख राखीव प्रमाण) आणि SLR (वैधानिक तरलता प्रमाण) सारख्या परिमाणात्मक उपायांचा समावेश होतो. पूरक माहिती: • CRR (रोख राखीव प्रमाण) ही ठेवींची टक्केवारी आहे जी बँकांना आरबीआयकडे राखीव म्हणून ठेवायची आहे. • हे क्रेडिट नियंत्रणाचे एक परिमाणात्मक उपाय आहे कारण ते थेट बँकांच्या तरलता आणि कर्ज देण्याची क्षमता प्रभावित करते. • SLR (वैधानिक तरलता प्रमाण) ही बँकांना सरकारी रोख्यांसारख्या विशिष्ट सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणूक करणे आवश्यक असलेल्या ठेवींची टक्केवारी आहे. • हे क्रेडिट नियंत्रणाचे एक परिमाणात्मक उपाय देखील आहे कारण ते बँकांद्वारे कर्ज देण्यासाठी उपलब्ध निधी प्रतिबंधित करते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('B आणि C दोन्ही') आणि पर्याय 2 ('फक्त B') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त B'. अर्थव्यवस्थेत RBIचा थेट संबंध 'फक्त B' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त A'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त B' हे ठरते. • पर्याय 3 ('B आणि C दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त B' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फक्त C'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त B' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('फक्त B') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]