सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर आहे गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• Definition: MAITRI हे एक-खिडकी मंजुरी कक्ष आहे.
• Purpose: हे विशेषतः महाराष्ट्रातील नवीन गुंतवणूकदारांसाठी व्यवसाय सुरू करण्याची प्रक्रिया सुव्यवस्थित करण्यासाठी आणि लालफितीचा कारभार कमी करण्यासाठी डिझाइन केले आहे.
• Implementing Body: MAITRI हा महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC) च्या व्यापक चौकटीतील एक उपक्रम आहे, जे राज्याच्या औद्योगिक वाढीसाठी प्राथमिक माध्यम आहे.
• Ease of Doing Business: 'व्यवसाय सुलभता' (Ease of Doing Business) मध्ये राज्याचे स्थान सुधारण्यासाठी आणि अधिक देशांतर्गत व परदेशी गुंतवणूक आकर्षित करण्यासाठी असे उपक्रम महत्त्वपूर्ण आहेत.
पूरक माहिती:
• Decentralization Policy: हे MIDC चे आणखी एक धोरण आहे जे कंपन्यांना संतुलित प्रादेशिक वाढ सुनिश्चित करण्यासाठी मागासलेल्या जिल्ह्यांमध्ये ("D आणि D+" झोन म्हणून वर्गीकृत) जाण्यासाठी प्रोत्साहन देते.
• Industrial Estates: हे MIDC द्वारे जवळजवळ प्रत्येक जिल्ह्यात व्यवस्थापित केलेले भौतिक भूखंड आहेत, जे उद्योगांसाठी रस्ते, वीज आणि पाणी यांसारखी "प्लग-अँड-प्ले" (plug-and-play) पायाभूत सुविधा प्रदान करतात.
• Industry 4.0: हे MIDC चे इलेक्ट्रॉनिक्स, EV उत्पादन आणि एरोस्पेस यांसारख्या आधुनिक उद्योगांना प्रोत्साहन देण्यावर अलीकडील लक्ष केंद्रित करते, जी एक धोरणात्मक दिशा आहे, विशिष्ट मंजुरी कक्ष नाही.
The correct answer is A single-window clearance cell for investors.
Explanation & Key Takeaways:
• Definition: MAITRI is a single-window clearance cell.
• Purpose: It is specifically designed to reduce red tape and streamline the process of setting up a business for new investors in Maharashtra.
• Implementing Body: MAITRI is an initiative under the broader framework of the Maharashtra Industrial Development Corporation (MIDC), which is the state's primary vehicle for industrial growth.
• Ease of Doing Business: Such initiatives are crucial for improving the state's ranking in the 'Ease of Doing Business' and attracting more domestic and foreign investment.
Related Concepts:
• Decentralization Policy: This is another MIDC policy that incentivizes companies to move to backward districts (categorized as "D and D+" zones) to ensure balanced regional growth.
• Industrial Estates: These are the physical land banks managed by MIDC across almost every district, providing "plug-and-play" infrastructure like roads, power, and water for industries.
• Industry 4.0: This refers to the recent focus of MIDC on promoting modern industries like electronics, EV manufacturing, and aerospace, which is a strategic direction rather than a specific clearance cell.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('उद्योग 4.0 ला प्रोत्साहन देण्यासंबंधित एक धोरण') आणि पर्याय 3 ('गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('A policy for promoting Industry 4.0') with Option 3 ('A single-window clearance cell for investors'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष'. अर्थव्यवस्थेत Government Welfare Schemes & Economic Policiesचा थेट संबंध 'गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'A single-window clearance cell for investors'. Link Government Welfare Schemes & Economic Policies with 'A single-window clearance cell for investors'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('नवीन उद्योगांसाठीची एक अनुदान योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('मागासलेल्या जिल्ह्यातील एक औद्योगिक वसाहत'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('उद्योग 4.0 ला प्रोत्साहन देण्यासंबंधित एक धोरण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('गुंतवणूकदारांसाठी एकल-खिडकी मंजुरी कक्ष') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('A subsidy scheme for new industries'): Incorrect. As per official verified records, 'A single-window clearance cell for investors' is the valid fact.
• Option 2 ('An industrial estate in a backward district'): Incorrect. As per official verified records, 'A single-window clearance cell for investors' is the valid fact.
• Option 4 ('A policy for promoting Industry 4.0'): Incorrect. As per official verified records, 'A single-window clearance cell for investors' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('A single-window clearance cell for investors').