MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Agriculture, Rural Economy & Food Security FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

महाराष्ट्रातील सिंचनाच्या किती टक्के पाणी ऊसासाठी वापरले जाते, जो केवळ 4% जमीन व्यापतो?

What percentage of irrigation water in Maharashtra is used by sugarcane, which occupies only 4% of the land?

पर्याय (Options):
A

25%

B

40%

C

70%

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

50%

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर 70% आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • राज्याच्या सिंचनाच्या 70% पाणी ऊस लागवडीसाठी वापरले जाते. • हा जास्त वापर अत्यंत असमतोल आहे, कारण ऊस महाराष्ट्रातील एकूण लागवडीखालील जमिनीच्या केवळ 4% व्यापतो. • आर्थिक कणा विरुद्ध पर्यावरणीय खर्च: ऊस हा पश्चिम महाराष्ट्राचा आर्थिक आणि राजकीय कणा असला तरी, त्याच्या जास्त पाणी-केंद्रित स्वरूपामुळे राज्याच्या एकूण पाणी सुरक्षिततेला, विशेषतः दुष्काळग्रस्त प्रदेशांमध्ये, मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे. पूरक माहिती: • सिंचन संकट: या गैरव्यवस्थापनामुळे राज्याचे सिंचन संकट अधिकच वाढले आहे, जे आधीच कमी एकूण व्याप्ती (18-20%) आणि हार्ड बेसाल्टिक रॉकसारख्या भौगोलिक मर्यादांमुळे ग्रासलेले आहे. • इतर पाणी-केंद्रित पिके: भात यांसारखी इतर पिके देखील पाणी-केंद्रित असली तरी, ती सामान्यतः कोकण किनारपट्टीसारख्या जास्त पावसाच्या प्रदेशात घेतली जातात, तर ऊस मोठ्या प्रमाणात पश्चिम महाराष्ट्रातील तुलनेने कोरड्या भागांमध्ये कालवे सिंचनाचा वापर करून पिकवला जातो. • धोरणात्मक परिणाम: हा डेटा पॉईंट अनेकदा पिकांच्या पद्धती बदलण्याबद्दल, सूक्ष्म-सिंचनाला प्रोत्साहन देण्याबद्दल आणि सर्व पिके आणि प्रदेशांमध्ये अधिक न्याय्य पाणी वितरणाची खात्री करण्याबद्दलच्या धोरणात्मक चर्चांमध्ये उद्धृत केला जातो.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('50%') आणि पर्याय 3 ('70%') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '70%'. अर्थव्यवस्थेत Agriculture, Rural Economy & Food Securityचा थेट संबंध '70%' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('25%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '70%' हे ठरते. • पर्याय 2 ('40%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '70%' हे ठरते. • पर्याय 4 ('50%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '70%' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('70%') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]