सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
सही उत्तर नवरत्न आहे
मुख्य मुद्दे
• ऑइल इंडिया लिमिटेड ही एक केंद्रीय सार्वजनिक क्षेत्र उपक्रम (सीपीएसई) आहे.
• ते नवरत्न कंपनी म्हणून वर्गीकृत आहे.
• नवरत्न दर्जा हा भारत सरकारकडून सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांना दिला जातो ज्यांना तुलनात्मक फायदे आणि जागतिक बाजारपेठेत स्पर्धा करण्यासाठी अधिक स्वायत्तता आहे.
• हा दर्जा कंपनीला सरकारची परवानगी घेतल्याशिवाय एका विशिष्ट मर्यादेपर्यंत गुंतवणूक करण्याची परवानगी देतो.
• ऑइल इंडिया लिमिटेड कच्च्या तेला आणि नैसर्गिक वायूच्या शोध, विकास आणि उत्पादनात, कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीत आणि एलपीजीच्या उत्पादनात गुंतलेली आहे.
अतिरिक्त माहिती
• ऑइल इंडिया लिमिटेडची स्थापना 1959 मध्ये झाली आणि तिचे मुख्यालय डुलियाजन, आसाम, भारत येथे आहे.
• हे भारतातील दुसरे सर्वात मोठे हायड्रोकार्बन एक्सप्लोरेशन आणि उत्पादन (ई&पी) कंपनी आहे.
• भारताव्यतिरिक्त, ऑइल इंडिया लिमिटेड लिबिया, गॅबॉन, नायजेरिया, सुदान, व्हेनेझुएला, मोझांबिक, बांगलादेश आणि यूएसए यासारख्या देशांमध्ये काम करते.
• कंपनीला तिच्या कामगिरी आणि तेल आणि वायू क्षेत्रातील योगदानासाठी अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.
• ऑइल इंडिया लिमिटेड भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.
The correct answer is Navratna
Explanation & Key Takeaways:
• Oil India Limited is a Central Public Sector Enterprise (CPSE).
• It is classified as a Navratna company.
• Navratna status is a recognition given by the Government of India to public sector enterprises that have comparative advantages and greater autonomy to compete in the global market.
• This status allows the company to invest up to a certain limit without seeking government approval.
• Oil India Limited is engaged in the business of exploration, development, and production of crude oil and natural gas, transportation of crude oil, and production of LPG.
Related Concepts:
• Oil India Limited was established in 1959 and is headquartered in Duliajan, Assam, India.
• It is the second-largest hydrocarbon exploration and production (E&P) company in India.
• In addition to India, Oil India Limited has operations in countries like Libya, Gabon, Nigeria, Sudan, Venezuela, Mozambique, Bangladesh, and the USA.
• The company has received several awards for its performance and contribution to the oil and gas sector.
• Oil India Limited plays a significant role in the energy security of India.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('मिनिरत्न श्रेणी-II') आणि पर्याय 4 ('नवरत्न') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Miniratna Category-II') with Option 4 ('Navratna'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'नवरत्न'. अर्थव्यवस्थेत Government Welfare Schemes & Economic Policiesचा थेट संबंध 'नवरत्न' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'Navratna'. Link Government Welfare Schemes & Economic Policies with 'Navratna'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('मिनिरत्न श्रेणी-II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नवरत्न' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('महारत्न'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नवरत्न' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('मिनिरत्न श्रेणी-I'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नवरत्न' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('नवरत्न') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Miniratna Category-II'): Incorrect. As per official verified records, 'Navratna' is the valid fact.
• Option 2 ('Maharatna'): Incorrect. As per official verified records, 'Navratna' is the valid fact.
• Option 3 ('Miniratna Category-I'): Incorrect. As per official verified records, 'Navratna' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Navratna').