MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy National Income, GDP & Economic Growth FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सरकारचा एकूण महसूल आणि एकूण खर्च यातील फरकाला _________ असे म्हणतात.

The difference between total revenue and total expenditure of the government is termed as _________. (Expenditure > Revenue)

पर्याय (Options):
A

प्राथमिक तूट

B

वित्तीय तूट

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

महसूल अधिशेष

D

महसूल तूट

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर वित्तीय तूट आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • सरकारचा एकूण महसूल आणि एकूण खर्च यातील तफावतीला वित्तीय तूट असे म्हणतात. • जेव्हा सरकारचा खर्च एखाद्या आर्थिक वर्षात सरकारच्या उत्पन्नापेक्षा जास्त असतो तेव्हा वित्तीय तूट उद्भवते. • वित्तीय तूट = एकूण खर्च – एकूण महसूल (कर्ज वगळून) • राजकोषीय तूट GDP च्या टक्केवारी (एकूण देशांतर्गत उत्पादन) म्हणून मोजली जाते. महत्त्वाची टीप: प्राथमिक तूट • प्राथमिक तूट ही चालू वर्षाची वित्तीय तूट आहे जी मागील कर्जावरील प्रलंबित व्याज देयके वजा केली जाते. • उत्पन्नाचे व्याज न भरता सरकारी कर्जे कोणते खर्च पूर्ण करणार आहेत हे ते दाखवते. • प्राथमिक तूट = वित्तीय तूट – व्याज देयके महसुली तूट • महसुली तूट म्हणजे महसुली खर्चाच्या तुलनेत महसुली प्राप्तीची कमतरता. • महसुली तूट = एकूण महसुली खर्च – एकूण महसूल प्राप्ती • त्यातून अर्थव्यवस्थेत चलनवाढीची परिस्थिती निर्माण होते. महसूल अधिशेष • जेव्हा निव्वळ उत्पन्नाची वास्तविक रक्कम खर्चाच्या अंदाजित रकमेपेक्षा जास्त असते तेव्हा महसूल अधिशेष उद्भवतो. • हे महसुली तुटीच्या विरुद्ध आहे. पूरक माहिती: • 2022-23 साठी वित्तीय तूट 14,600 कोटी रुपये ( छत्तीसगडच्या GSDP च्या 3.33%) चे लक्ष्य आहे. • केंद्र सरकारने केंद्रीय अर्थसंकल्प 2022-23 मध्ये वित्तीय तूट GSDP च्या 4% मर्यादित केली आहे. • 2021-22 मध्ये, राज्याने GSDP च्या 3.81% एवढी राजकोषीय तुटीचा अंदाज व्यक्त केला आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('महसूल अधिशेष') आणि पर्याय 2 ('वित्तीय तूट') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'वित्तीय तूट'. अर्थव्यवस्थेत National Income, GDP & Economic Growthचा थेट संबंध 'वित्तीय तूट' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('प्राथमिक तूट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वित्तीय तूट' हे ठरते. • पर्याय 3 ('महसूल अधिशेष'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वित्तीय तूट' हे ठरते. • पर्याय 4 ('महसूल तूट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वित्तीय तूट' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('वित्तीय तूट') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]