MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतामध्ये विदेशी बँकांच्या प्रवेशासंबंधी काय शिफारस होती?

What was the recommendation regarding entry of foreign banks in India?

पर्याय (Options):
A

विदेशी बँकांना मुक्तपणे कामकाज करण्याची परवानगी द्यावी

B

विदेशी बँकांना शहरी भागांमध्ये प्रतिबंधित करावे

C

भारतामध्ये विदेशी बँकांवर बंदी घालावी

D

विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर आहे विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे. महत्वाचे मुद्दे • भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) विदेशी बँकांना त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करण्याचे धोरण स्वीकारले आहे. • विदेशी बँकांना शाखा, पूर्ण मालकीच्या सहाय्यक कंपन्या किंवा संयुक्त उपक्रम यांच्या माध्यमातून कामकाज करण्याची परवानगी आहे, परंतु ते RBI च्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे आणि नियामक अनुपालनाचे अधीन असतील. • स्पर्धा वाढवण्यासाठी, वित्तीय सेवा सुधारण्यासाठी आणि विदेशी गुंतवणुकीला चालना देण्यासाठी भारतात त्यांची उपस्थिती वाढवण्यासाठी त्यांना प्रोत्साहित केले जाते. • RBI च्या नियमांनुसार विदेशी बँकांना भांडवल पर्याप्तता, प्राधान्य क्षेत्र कर्ज आणि प्रशासन मानकांसंबंधी कठोर नियम पूर्ण करणे आवश्यक आहे. • हे धोरण भारताच्या जागतिक एकत्रीकरण आणि वित्तीय क्षेत्र विकासाच्या व्यापक आर्थिक ध्येयांशी जुळणारे आहे. अतिरिक्त माहिती • भारतातील विदेशी बँका: • भारतात कार्यरत असलेल्या विदेशी बँकांची उदाहरणे म्हणजे सिटीबँक, एचएसबीसी, स्टँडर्ड चार्टर्ड आणि डॉईश बँक. • भारतातील विदेशी बँका कॉर्पोरेट बँकिंग, व्यापार वित्त आणि गुंतवणूक बँकिंगमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान देतात. • त्यांना भांडवल पर्याप्तता आणि जोखीम व्यवस्थापनासाठी Basel III चे नियम देखील पाळणे आवश्यक आहे. • प्राधान्य क्षेत्र कर्ज: • भारतात 20 पेक्षा जास्त शाखा असलेल्या विदेशी बँकांना प्राधान्य क्षेत्र कर्ज उद्दिष्टांचे पालन करणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये त्यांना कृषी, एमएसएमई आणि गृहनिर्माण यांसारख्या क्षेत्रांना त्यांच्या कर्जाचा काही भाग देणे आवश्यक आहे. • हे सुनिश्चित करते की ते दुर्लक्षित क्षेत्रांच्या आर्थिक विकासात सहभागी आहेत. • पूर्ण मालकीच्या सहाय्यक कंपन्या: • RBI विदेशी बँकांना चांगल्या नियामक देखरेखेसाठी आणि स्थिरतेसाठी पूर्ण मालकीच्या सहाय्यक कंपन्या स्थापन करण्यास प्रोत्साहित करते. • नियमानुसार सहाय्यक कंपन्यांना प्रशासन आणि कामकाजाच्या बाबतीत देशांतर्गत बँकांच्या बरोबरीने वागणूक दिली जाते. • भारतातील बँकिंग क्षेत्राचे उदारीकरण: • बँकिंग क्षेत्राचे उदारीकरण 1990 च्या दशकात सुरू झाले, ज्यामुळे विदेशी बँकांना भारतीय बाजारपेठेत प्रवेश करण्याची आणि देशांतर्गत बँकांशी स्पर्धा करण्याची परवानगी मिळाली. • या धोरणाने भारताच्या वित्तीय प्रणालीला जागतिक बाजारांशी जोडण्यास मदत केली आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('विदेशी बँकांना मुक्तपणे कामकाज करण्याची परवानगी द्यावी') आणि पर्याय 4 ('विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('विदेशी बँकांना मुक्तपणे कामकाज करण्याची परवानगी द्यावी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे' हे ठरते. • पर्याय 2 ('विदेशी बँकांना शहरी भागांमध्ये प्रतिबंधित करावे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे' हे ठरते. • पर्याय 3 ('भारतामध्ये विदेशी बँकांवर बंदी घालावी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('विदेशी बँकांना भारतात त्यांचे कामकाज वाढवण्यासाठी प्रोत्साहित करावे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]