MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

अर्थशास्त्रात 'अर्थसंकल्प अधिशेष' म्हणजे काय?

In economics, what does 'Budget Surplus' mean?

पर्याय (Options):
A

जेव्हा खर्च केलेली रक्कम गोळा केलेल्या महसुलाच्या बरोबरीची असते

B

जेव्हा जमा झालेला महसूल खर्चाच्या तुलनेत नगण्य असतो

C

जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

जेव्हा खर्च उत्पन्नापेक्षा जास्त होतो

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • जेव्हा पावत्या खर्चापेक्षा जास्त असतात तेव्हा अर्थसंकल्प अधिशेष होतो. • हा शब्द सहसा सरकारच्या आर्थिक स्थितीला सूचित करतो, कारण व्यक्तीकडे "अर्थसंकल्प अधिशेष" ऐवजी "बचत" असते. • अधिशेष हे सरकारचे वित्त व्यवस्थापन प्रभावीपणे केले जात असल्याचा संकेत आहे. • अधिशेष म्हणजे सरकारकडे अतिरिक्त निधी आहे. • अर्थसंकल्प अधिशेषाचे फायदे: • हे निधी सार्वजनिक कर्जासाठी वाटप केले जाऊ शकतात, ज्यामुळे व्याजदर कमी होतात आणि अर्थव्यवस्थेला मदत होते. • कर कमी करण्यासाठी, नवीन कार्यक्रम सुरू करण्यासाठी किंवा सामाजिक सुरक्षा किंवा औषधोपचार सारख्या विद्यमान कार्यक्रमांना निधी देण्यासाठी अर्थसंकल्प अधिशेष वापरला जाऊ शकतो. • अर्थव्यवस्थेच्या पुरवठा-बाजूला चालना देण्यासाठी सरकार कर कमी करण्यासाठी अर्थसंकल्प अधिशेष वापरू शकते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('जेव्हा खर्च उत्पन्नापेक्षा जास्त होतो') आणि पर्याय 3 ('जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('जेव्हा खर्च केलेली रक्कम गोळा केलेल्या महसुलाच्या बरोबरीची असते'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल' हे ठरते. • पर्याय 2 ('जेव्हा जमा झालेला महसूल खर्चाच्या तुलनेत नगण्य असतो'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल' हे ठरते. • पर्याय 4 ('जेव्हा खर्च उत्पन्नापेक्षा जास्त होतो'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('जेव्हा गोळा केलेला महसूल आवश्यक खर्चापेक्षा जास्त असेल') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]