MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी निवडक पत साधन कोणते आहे?

Which of the following is a selective credit instrument?

पर्याय (Options):
A

परिवर्तनीय राखीव गुणोत्तर

B

बँक दर

C

CRR

D

पत नियतन

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर पत नियतन आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • पत नियतन हे एक निवडक पत साधन आहे जे मध्यवर्ती बँका अर्थव्यवस्थेसाठी उपलब्ध असलेल्या पत रकमेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी वापरतात. • हे साधन आवश्यक क्षेत्रे आणि क्रियाकलापांकडे पत निर्देशित केले जाईल याची खात्री करण्यासाठी वापरले जाते, ज्यामुळे अर्थव्यवस्थेतील संसाधनांच्या वाटपावर परिणाम होतो. • बँक दर किंवा CRR सारख्या साधनांच्या विपरीत, जे अर्थव्यवस्थेतील एकूण पत परिस्थितीवर परिणाम करतात, पत नियतन विशेषत: विशिष्ट क्षेत्रे किंवा क्रेडिट प्रकारांना लक्ष्य करते. • ही पद्धत विशेषतः आर्थिक ताणतणावांच्या काळात किंवा काही क्षेत्रांना धोरणात्मक महत्त्व असल्याचे मानले जाते तेव्हा उपयुक्त ठरू शकते. पूरक माहिती: • परिवर्तनीय राखीव गुणोत्तर म्हणजे बदलत्या राखीव गरजांचा संदर्भ आहे ज्या बँकांनी ठेवल्या पाहिजेत, ज्यामुळे पैसे कर्ज देण्याच्या त्यांच्या क्षमतेवर परिणाम होतो. • बँक दर म्हणजे अर्थव्यवस्थेतील व्याजदरांच्या एकूण स्तरावर प्रभाव टाकून, मध्यवर्ती बँक व्यावसायिक बँकांना ज्या दराने कर्ज देते. • CRR (रोख संचिती गुणोत्तर) ही बँकेच्या एकूण ठेवींची टक्केवारी आहे जी मध्यवर्ती बँकेकडे तरल रोख स्वरूपात ठेवली पाहिजे. • पत नियतन सारखे निवडक पत नियंत्रण उपाय हे आर्थिक स्थिरता आणि वाढ साध्य करण्यासाठी केंद्रीय बँकांद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या व्यापक आर्थिक धोरण टूलकिटचा भाग आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('परिवर्तनीय राखीव गुणोत्तर') आणि पर्याय 4 ('पत नियतन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'पत नियतन'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'पत नियतन' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('परिवर्तनीय राखीव गुणोत्तर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पत नियतन' हे ठरते. • पर्याय 2 ('बँक दर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पत नियतन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('CRR'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पत नियतन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('पत नियतन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]