सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर ₹17.4 लाख कोटी आहे.
In News
• केंद्रीय अर्थ आणि कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री निर्मला सीतारामन यांनी संसदेत आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 सादर केले.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• आर्थिक सर्वेक्षण 2025-26 नुसार, एप्रिल-डिसेंबर 2025 या कालावधीत एकूण GST संकलन ₹17.4 लाख कोटी होते.
• यामध्ये वर्षागणिक 6.7 टक्के वाढ नोंदवली गेली.
• या सर्वेक्षणात असे नमूद केले आहे की, GST महसूल वाढ सध्याच्या नाममात्र GDP वाढीच्या परिस्थितीशी बऱ्याच प्रमाणात जुळते.
• याव्यतिरिक्त, याच कालावधीत एकत्रित ई-वे बिल व्हॉल्यूममध्ये वर्षागणिक 21 टक्के वाढ झाली, जे मजबूत व्यवहार व्हॉल्यूम दर्शवते.
पूरक माहिती:
• राजकोषीय घडामोडी (2025-26 सर्वेक्षण)
• उत्पन्न कर परतावा (Income Tax Returns): आर्थिक वर्ष 22 मधील 6.9 कोटींवरून आर्थिक वर्ष 25 मध्ये 9.2 कोटी पर्यंत वाढ झाली.
• केंद्राची महसूल प्राप्ती (Centre's Revenue Receipts): आर्थिक वर्ष 25 (PA) मध्ये GDP च्या 9.2% पर्यंत मजबूत झाली.
• क्रेडिट रेटिंग्स (Credit Ratings): 2025 मध्ये मॉर्निंगस्टार DBRS, S&P ग्लोबल रेटिंग्स आणि R&I, Inc. द्वारे तीन सार्वभौम क्रेडिट रेटिंग अपग्रेड करण्यात आले.
The correct answer is ₹17.4 lakh crore.
In News
• Union Minister for Finance and Corporate Affairs Smt. Nirmala Sitharaman tabled the Economic Survey 2025-26 in Parliament.
Explanation & Key Takeaways:
• According to the Economic Survey 2025-26, the Gross GST collections during the period of April–December 2025 stood at ₹17.4 lakh crore.
• This registered a year-on-year growth of 6.7 per cent.
• The survey noted that GST revenue growth is broadly aligned with prevailing nominal GDP growth conditions.
• Additionally, cumulative e-way bill volumes during the same period grew by 21 per cent YoY, indicating robust transaction volumes.
Related Concepts:
• Fiscal Developments (2025-26 Survey)
• Income Tax Returns: Increased from 6.9 crore in FY22 to 9.2 crore in FY25.
• Centre's Revenue Receipts: Strengthened to 9.2% of GDP in FY25 (PA).
• Credit Ratings: Three sovereign credit rating upgrades in 2025 by Morningstar DBRS, S&P Global Ratings, and R&I, Inc.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('₹18.5 लाख कोटी') आणि पर्याय 2 ('₹17.4 लाख कोटी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('₹18.5 lakh crore') with Option 2 ('₹17.4 lakh crore'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '₹17.4 लाख कोटी'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध '₹17.4 लाख कोटी' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — '₹17.4 lakh crore'. Link Public Finance, Budget, Deficit & Taxation with '₹17.4 lakh crore'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('₹16.2 लाख कोटी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹17.4 लाख कोटी' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('₹18.5 लाख कोटी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹17.4 लाख कोटी' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('₹21.0 लाख कोटी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹17.4 लाख कोटी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('₹17.4 लाख कोटी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('₹16.2 lakh crore'): Incorrect. As per official verified records, '₹17.4 lakh crore' is the valid fact.
• Option 3 ('₹18.5 lakh crore'): Incorrect. As per official verified records, '₹17.4 lakh crore' is the valid fact.
• Option 4 ('₹21.0 lakh crore'): Incorrect. As per official verified records, '₹17.4 lakh crore' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('₹17.4 lakh crore').