MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खुला बाजार मोहीम हे खालीलपैकी कोणते साधन आहे?

An open market operation is an instrument of which of the following?

पर्याय (Options):
A

राजकोषीय नीति

B

बजेट धोरण

C

चलनविषयक धोरण

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

LPG

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
खुला बाजार मोहीम हे चलनविषयक धोरणाचे एक साधन आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • खुला बाजार मोहीम(OMOs) • हे RBI द्वारे बाजारातील रुपयाच्या तरलतेच्या परिस्थितीला टिकाऊ आधारावर समायोजित करण्यासाठी/मार्केटमधून सरकारी सिक्युरिटीजच्या विक्री/खरेदीद्वारे केले जाते. • जास्त तरलता असल्यास, आरबीआय सिक्युरिटीजच्या विक्रीचा अवलंब करते आणि रुपयाची तरलता काढून टाकते. • त्याचप्रमाणे, जेव्हा तरलतेची परिस्थिती कडक असते, तेव्हा RBI बाजारातून रोखे खरेदी करते, ज्यामुळे बाजारात तरलता येते. • हे परिमाणवाचक (पैशाच्या एकूण प्रमाणाचे नियमन किंवा नियंत्रण करण्यासाठी) चलनविषयक धोरण साधनांपैकी एक आहे जे देशाच्या मध्यवर्ती बँकेद्वारे अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा पुरवठा नियंत्रित करण्यासाठी वापरला जातो. पूरक माहिती: • राजकोषीय धोरण हे एक साधन आहे ज्याद्वारे सरकार देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि त्यावर प्रभाव टाकण्यासाठी त्याच्या खर्चाची पातळी आणि कर दर समायोजित करते. • अंदाजपत्रक अंदाजे वास्तविक परिणामांचे पुनरावलोकन, भविष्यातील क्रियाकलापांचे समन्वय आणि वास्तववादी लक्ष्य सेट करण्याचा एक पद्धतशीर मार्ग प्रदान करते. हे एक प्रभावी व्यवस्थापन साधन आहे आणि त्याच्या फायद्यांमध्ये हे समाविष्ट आहे: वित्त नियंत्रित करण्यासाठी आवश्यक कालावधी प्रदान करते. कॅशफ्लोची कमतरता/वित्तपुरवठा आवश्यकता इत्यादी हायलाइट करते. • LPG म्हणजे उदारीकरण, खाजगीकरण आणि जागतिकीकरण. भारताने आपल्या नवीन आर्थिक धोरणांतर्गत देशाच्या विकासासाठी आंतरराष्ट्रीय बँकांशी संपर्क साधला. या एजन्सींनी भारत सरकारला खाजगी क्षेत्राद्वारे आणि भारत आणि इतर देशांमधील व्यापारावरील निर्बंध उघडण्यास सांगितले.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('LPG') आणि पर्याय 3 ('चलनविषयक धोरण') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'चलनविषयक धोरण'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'चलनविषयक धोरण' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('राजकोषीय नीति'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'चलनविषयक धोरण' हे ठरते. • पर्याय 2 ('बजेट धोरण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'चलनविषयक धोरण' हे ठरते. • पर्याय 4 ('LPG'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'चलनविषयक धोरण' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('चलनविषयक धोरण') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]