MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Public Finance, Budget, Deficit & Taxation FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

गरिबी आणि असमानतेच्या उपायांच्या संदर्भात, खालील विधाने विचारात घ्या: 1. गिनी गुणांक देशातील उत्पन्न असमानता मोजतो. 2. बहुआयामी गरीबी निर्देशांक (MPI) आरोग्य, शिक्षण आणि राहणीमान या तिन्ही परिमाणांमधील सर्व निर्देशकांना समान भार प्रदान करतो. 3. गरिबीवरील रंगराजन समितीने भारतातील गरिबी मूल्यांकनाचा भाग म्हणून पोषण आणि मूलभूत घरगुती सुविधांचा समावेश केला. वरीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?

With reference to measures of poverty and inequality, consider the following statements: 1. The Gini Coefficient measures income inequality within a country. 2. The Multidimensional Poverty Index (MPI) assigns equal weight to all indicators within the three dimensions of health, education, and living standards. 3. The Rangarajan Committee on Poverty included nutrition and basic household amenities as part of the poverty assessment in India. Which of the statements given above are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1 आणि 2

B

फक्त 2 आणि 3

C

फक्त 1 आणि 3

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

1, 2, आणि 3

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर फक्त 1 आणि 3 आहे. In News • बातम्या: भारताच्या अधिकृत दारिद्र्यरेषेच्या पुनरावलोकनासाठी PMEAC प्रमुख खेळपट्ट्या; निती आयोगाचा बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक 'दारिद्र्यरेषा नाही' असे प्रतिपादन स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • गिनी गुणांक: • गिनी गुणांक हे लोकसंख्येतील उत्पन्न असमानतेचे मोजमाप आहे, 0 (परिपूर्ण समानता) ते 1 (परिपूर्ण असमानता) पर्यंत. म्हणून, विधान I योग्य आहे. • बहुआयामी गरीबी निर्देशांक (MPI): • बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक (MPI) मध्ये आरोग्य (उदा., पोषण, बालमृत्यू), शिक्षण (उदा., शालेय शिक्षणाची वर्षे, शाळेत उपस्थिती), आणि राहणीमान (उदा., वीज, स्वच्छता, पिण्याचे पाणी, घरे, मालमत्ता). • तथापि, MPI सर्व निर्देशकांना समान वजन देत नाही; प्रत्येक परिमाणात त्यांचे महत्त्व लक्षात घेऊन वेगवेगळी वजने नियुक्त केली जातात. म्हणून, विधान II अयोग्य आहे. • गरिबीवरील रंगराजन समिती: • गरिबीवरील रंगराजन समितीने भारतातील दारिद्र्यरेषेची पुन्हा व्याख्या केली, त्यात पोषण, मूलभूत घरगुती सुविधा आणि शिक्षण यासह निकषांचा व्यापक संच समाविष्ट केला. त्यामुळे विधान III योग्य आहे. • म्हणून, योग्य उत्तर पर्याय (3) आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('1, 2, आणि 3') आणि पर्याय 3 ('फक्त 1 आणि 3') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त 1 आणि 3'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध 'फक्त 1 आणि 3' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1 आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1 आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1, 2, आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1 आणि 3' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('फक्त 1 आणि 3') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]