MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Initiatives by Government FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1980 या वर्षात भारत सरकारच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाने किती बँकांचे राष्ट्रीयीकरण केले होते?

How many banks were nationalised by the Union Government of India in the year 1980?

पर्याय (Options):
A

तीन

B

नऊ

C

दहा

D

सहा

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर सहा आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 15 एप्रिल 1980 रोजी भारत सरकारच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाने सहा बँकांचे राष्ट्रीयीकरण केले होते. • राष्ट्रीयीकरण म्हणजे एखाद्या उपक्रमाची मालकी आणि व्यवस्थापन खाजगी हातातून सरकारकडे हस्तांतरित करणे होय. • भारतात 1969 मध्ये मंजूर करण्यात आलेल्या एका अध्यादेशाद्वारे बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले. • भारतात बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करणाऱ्या पंतप्रधान इंदिरा गांधी या होत्या. • बँकांचे पहिले राष्ट्रीयीकरण 19 जुलै 1969 रोजी झाले. • 1969 मध्ये 14 बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले. • हे अशा बँकांवर आधारित होते ज्यांच्या ठेवी 50 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त होत्या. • दुसऱ्यांदा सरकारने 15 एप्रिल 1980 रोजी बँकांचे राष्ट्रीयीकरण केले. • 1980 मध्ये 6 बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले. • हे अशा बँकांवर आधारित होते ज्यांच्या ठेवी 200 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त होत्या. • या सहा बँका पुढीलप्रमाणे आहेत: • आंध्रा बँक (Andhra Bank): आता युनियन बँक ऑफ इंडियाचा भाग आहे • कॉर्पोरेशन बँक (Corporation Bank): आता युनियन बँक ऑफ इंडियाचा भाग आहे • न्यू बँक ऑफ इंडिया (New Bank of India): आता पंजाब नॅशनल बँकेचा भाग आहे • ओरिएंटल बँक ऑफ कॉमर्स (Oriental Bank of Commerce): आता पंजाब नॅशनल बँकेचा भाग आहे • पंजाब अँड सिंध बँक (Punjab and Sind Bank): 1980 मध्ये राष्ट्रीयीकरण झाले • विजया बँक (Vijaya Bank): आता बँक ऑफ बडोदा. महत्त्वाची टीप: • भारतातील बहुतांश राष्ट्रीयीकृत बँकांना 'सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका' म्हणूनही ओळखले जाते. • अनेक बँकांच्या विलीनीकरणानंतर, सध्या भारतात स्टेट बँक ऑफ इंडियासह एकूण 12 सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका कार्यरत आहेत (RBI च्या अधिकृत संकेतस्थळानुसार).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('तीन') आणि पर्याय 4 ('सहा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'सहा'. अर्थव्यवस्थेत Initiatives by Governmentचा थेट संबंध 'सहा' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('तीन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सहा' हे ठरते. • पर्याय 2 ('नऊ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सहा' हे ठरते. • पर्याय 3 ('दहा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सहा' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('सहा') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]