MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Government Welfare Schemes & Economic Policies FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणता प्रकार भारतात सहसा पाळला जात नाही?

Which of the following is not a type of planning usually followed in India?

पर्याय (Options):
A

लोकशाही नियोजन

B

सूचक नियोजन

C

विकास नियोजन

D

केंद्रीकृत नियोजन.

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर केंद्रीकृत नियोजन आहे. • केंद्रीकृत नियोजन: ही एक अशी अर्थव्यवस्था आहे जिथे उत्पादन, उत्पादनाच्या पद्धती आणि लक्ष्यित ग्राहक यासंबंधीचे निर्णय केंद्र व्यवस्थापित नोकरशाही सरकार घेते. केंद्रीय नियोजनाला कमांड अर्थव्यवस्था किंवा कम्युनिस्ट अर्थव्यवस्था असेही संबोधले जाते. • केंद्रीय नियोजित अर्थव्यवस्थेची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये: • मालकी सरकारच्या अखत्यारीत आहे. • किंमती सामान्यतः बाजार शक्तींऐवजी किंमत नियंत्रणाद्वारे सेट केल्या जातात. • उत्पादनाचे नियोजन पाच किंवा दहा वर्षे अगोदर केले जाऊ शकते. • नोकरशहांच्या अधिकारामुळे भ्रष्टाचाराला वाव. • केंद्रीय नियोजन अर्थव्यवस्थेच्या समस्या: • भविष्यातील ट्रेंडबद्दलचे सरकारी अंदाज अनेकदा चुकीचे असतात. • उत्पन्नाची हमी असताना प्रोत्साहनाचा अभाव असतो. • लवचिकता समस्या ज्यामुळे कमतरता आणि अधिशेषांना प्रतिसाद देणे कठीण आहे. • भ्रष्टाचाराला अधिक वाव कारण सत्ता उच्च पदस्थ नोकरशहांकडे असते. • नियोजित अर्थव्यवस्था अनेकदा मोठ्या राजकीय हस्तक्षेपाशी संबंधित असतात. • इतर प्रकारचे नियोजन पर्यायात दिले आहे: • लोकशाही नियोजन: लोकशाही नियोजनाचा उद्देश सामाजिक कल्याण आणि सामाजिक सुरक्षा योजनांवर कर आकारणी आणि सरकारी खर्च यासारख्या शांततापूर्ण माध्यमांद्वारे उत्पन्न आणि संपत्तीची असमानता दूर करणे हे आहे. • सूचक नियोजन: हा राष्ट्रीय आर्थिक नियोजनाचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये राष्ट्रीय उत्पादनाच्या वाढीसाठी अनेक वर्षांच्या मालिकेत, साधारणपणे पाच वर्षांचे लक्ष्य निर्धारित केले जाते. • विकास नियोजन: हे सूचक नियोजनासारखेच आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'केंद्रीकृत नियोजन.' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'केंद्रीकृत नियोजन.'. अर्थव्यवस्थेत Government Welfare Schemes & Economic Policiesचा थेट संबंध 'केंद्रीकृत नियोजन.' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('लोकशाही नियोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रीकृत नियोजन.' हे ठरते. • पर्याय 2 ('सूचक नियोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रीकृत नियोजन.' हे ठरते. • पर्याय 3 ('विकास नियोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रीकृत नियोजन.' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('केंद्रीकृत नियोजन.') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]