MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy National Income, GDP & Economic Growth FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या हिशेबासाठी 1993-94 या मुळवर्षाऐवजी C.S.O. द्वारे कोणत्या सुधारीत वर्षाचा वापर करण्यात आला ? (a) 1994-1995 (b) 1997-1998 (c) 1999-2000 (d) 2000-2001

Which revised year was used for National Income accounting by C.S.O. instead of 1993-94 as base year? (a) 1994-1995 (b) 1997-1998 (c) 1999-2000 (d) 2000-2001

पर्याय (Options):
A

फक्त

B

फक्त

C

(b) आणि (c)

D

फक्त

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर (c) 1999-2000 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • आधारभूत वर्ष सुधारणा: केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालयाने (C.S.O.) राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकनाचे आधारभूत वर्ष 1993-94 वरून 1999-2000 मध्ये सुधारित केले. या बदलाचा उद्देश अधिक अलीकडील डेटा वापरून आर्थिक ट्रेंड आणि वास्तविकतेचे अधिक चांगल्या प्रकारे प्रतिबिंब करणे हा होता. • राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकन: ही एखाद्या राष्ट्राची आर्थिक क्रियाकलाप मोजण्याची एक पद्धतशीर प्रक्रिया आहे, जी त्याचे उत्पादन, उत्पन्न निर्मिती आणि खर्च दर्शवते. आधारभूत वर्षाची सुधारणा सुनिश्चित करते की गणना नवीनतम आर्थिक रचना आणि परिस्थितीवर आधारित आहे. • आर्थिक वाढ, किंमत पातळी आणि क्षेत्रीय गतिशीलता यातील बदल कॅप्चर करण्यासाठी आधारभूत वर्षाची सुधारणा आवश्यक आहे. 1999-2000 हे आधारभूत वर्ष म्हणून वापरल्याने अधिक अचूक अंदाजांसाठी अद्ययावत डेटा आणि पद्धतींचा समावेश करण्यास मदत झाली. म्हणून, पर्याय (c) योग्य आहे. • आधारभूत वर्षाच्या सुधारणेचा उद्देश: डेटा संकलनातील प्रगती, उत्पादन पद्धतीतील बदल आणि अद्ययावत किंमत निर्देशांक यांचा समावेश करण्यासाठी आधारभूत वर्षाच्या सुधारणेची प्रक्रिया वेळोवेळी केली जाते. • ही सुधारणा सुनिश्चित करते की राष्ट्रीय उत्पन्नाचे अंदाज राष्ट्राच्या आर्थिक स्थितीचे सर्वसमावेशक आणि वास्तववादी चित्र देतात. म्हणून, पर्याय (c) ही योग्य आधारभूत वर्षाची सुधारणा आहे. पूरक माहिती: • राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकनाबद्दल: • राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकन ही सरकारे आणि संस्थांद्वारे आर्थिक क्रियाकलाप मोजण्यासाठी वापरली जाणारी चौकट आहे. यात GDP, GNP आणि निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न यांसारख्या गणांचा समावेश आहे. • धोरणे तयार करण्यासाठी, आर्थिक ट्रेंड समजून घेण्यासाठी आणि डेटावर आधारित विकासात्मक योजना बनवण्यासाठी लेखांकन प्रक्रिया महत्त्वपूर्ण आहे. • आधारभूत वर्ष सुधारणेचे महत्त्व: • आधारभूत वर्षात सुधारणा केल्याने उत्पादन पद्धतीतील बदल, उपभोग ट्रेंड आणि महागाई अधिक चांगल्या प्रकारे कॅप्चर करण्यास मदत होते. हे सुनिश्चित करते की कालबाह्य पॅरामीटर्स आर्थिक मोजमापांवर प्रभाव टाकत नाहीत. • डेटा संकलन पद्धतींमधील प्रगती आणि आर्थिक संरचनेतील बदल लक्षात घेऊन आधारभूत वर्ष वेळोवेळी अद्ययावित केले जाते. उदाहरणार्थ, नवीन उद्योग आणि सेवा उदयास येऊ शकतात, ज्यांचा समावेश करणे आवश्यक आहे. • आधारभूत वर्ष सुधारणेची उदाहरणे: • भारतात, राष्ट्रीय उत्पन्न लेखांकनासाठी आधारभूत वर्ष अनेक वेळा सुधारित केले गेले आहे, जसे की 1980-81 वरून 1993-94, आणि नंतर 1999-2000 पर्यंत. • नंतरच्या सुधारणांमध्ये 2004-05, 2011-12, आणि जीडीपी गणांसाठी नवीनतम 2017-18 यांचा समावेश होता. महत्त्वाची टीप: • आधारभूत वर्ष सुधारणेची मुख्य वैशिष्ट्ये: • आधारभूत वर्ष हे युद्धे, साथीचे रोग किंवा मोठ्या महागाईच्या काळासारख्या मोठ्या आर्थिक व्यत्ययांशिवाय सामान्य वर्षाचे प्रतिनिधित्व केले पाहिजे. • सुधारणा प्रक्रियेमध्ये क्षेत्रीय वजने अद्ययावित करणे, नवीन पद्धतींचा अवलंब करणे आणि उपभोक्ता खर्च सर्वेक्षण किंवा औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक सारखे नवीनतम सर्वेक्षण डेटा समाविष्ट करणे समाविष्ट आहे. • राष्ट्रीय उत्पन्न डेटाचे अनुप्रयोग: • राष्ट्रीय उत्पन्न डेटा आर्थिक नियोजन, धोरण निर्मिती आणि सरकारी कार्यक्रमांच्या प्रभावाचे मूल्यांकन करण्यासाठी वापरला जातो. • हे उत्पन्न वितरण समजून घेण्यासाठी आणि अर्थव्यवस्थेच्या विविध क्षेत्रांच्या कार्यक्षमतेचे मूल्यांकन करण्यास मदत करते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('फक्त') आणि पर्याय 4 ('फक्त') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त'. अर्थव्यवस्थेत National Income, GDP & Economic Growthचा थेट संबंध 'फक्त' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त' हे ठरते. • पर्याय 3 ('आणि (c)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('फक्त') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]