योग्य उत्तर नॅशनल बँक फॉर एग्रिकल्चर अँड रुरल डेव्हलपमेंट आहे.
कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक 1982 मध्ये बी. शिवरामन यांच्या अध्यक्षतेखालील कृषी आणि ग्रामीण विकास (CRAFICARD) समितीसाठी संस्थात्मक कर्जाच्या व्यवस्थेचे पुनरावलोकन करण्यासाठी समितीच्या शिफारसीनुसार स्थापना करण्यात आली.
• नाबार्ड ही सर्वोच्च विकास बँक आहे.
• नाबार्डच्या प्रमुख कार्यांमध्ये क्रेडिट सहाय्याद्वारे कृषी आणि ग्रामीण विकासाचा प्रचार आणि विकास समाविष्ट आहे.
• नाबार्ड हे RRBs (प्रादेशिक ग्रामीण बँका), सहकारी बँका आणि SHGs (स्वयंसहाय्य गट) वर पर्यवेक्षी प्राधिकरण आहे.
• याने कृषी पत विभाग (ACD) आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचा ग्रामीण नियोजन आणि क्रेडिट सेल (RPCC) आणि कृषी पुनर्वित्त आणि विकास महामंडळ (ARDC) बदलले.
• "भारतातील ग्रामीण भागात कृषी आणि इतर आर्थिक क्रियाकलापांसाठी कर्जाच्या क्षेत्रातील धोरण, नियोजन आणि ऑपरेशन्सशी संबंधित बाबी" सह मान्यताप्राप्त आहे.
• रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने अलीकडेच नॅशनल बँक फॉर एग्रिकल्चर अँड रुरल डेव्हलपमेंट (नाबार्ड) आणि नॅशनल हाऊसिंग बँकेतील आपले संपूर्ण स्टेक विकले .
• दुसऱ्या नरसिंहम समितीच्या शिफारशींच्या आधारे तिचा संपूर्ण हिस्सा विकण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
• NHB आणि NABARD या दोन्हींमध्ये सरकारची आता 100 टक्के भागीदारी आहे.
The correct answer is National Bank for Agriculture And Rural Development.
National Bank for Agriculture And Rural Development established in the year 1982 on the recommendation of the Committee to Review Arrangements for Institutional Credit for Agriculture and Rural Development (CRAFICARD) committee headed by B. Sivaraman.
• NABARD is an apex development bank.
• The major functions of NABARD include the promotion and development of agriculture and rural development through credit support.
• NABARD is the supervisory authority over RRBs (Regional Rural Banks), Cooperative banks and SHGs (Self Help Groups).
• It replaced the Agricultural Credit Department (ACD) and Rural Planning and Credit Cell (RPCC) of Reserve Bank of India, and Agricultural Refinance and Development Corporation (ARDC).
• It has been accredited with “matters concerning policy, planning, and operations in the field of credit for agriculture and other economic activities in rural areas in India”.
• The Reserve Bank of India (RBI) recently sold its entire stakes in the National Bank for Agriculture & Rural Development (NABARD) and National Housing Bank.
• The decision to divest its entire stake was taken based on the recommendations of the second Narasimham Committee.
• The government now holds a 100 percent stake in both NHB and NABARD.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('राष्ट्रीय कृषी बँक आणि ग्रामीण विभाग') आणि पर्याय 2 ('कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('National Agricultural Bank And Rural Department') with Option 2 ('National Bank for Agriculture And Rural Development.'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.'. अर्थव्यवस्थेत Agriculture, Rural Economy & Food Securityचा थेट संबंध 'कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'National Bank for Agriculture And Rural Development.'. Link Agriculture, Rural Economy & Food Security with 'National Bank for Agriculture And Rural Development.'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('राष्ट्रीय कृषी वनीकरण बँक आणि ग्रामीण विकास'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('राष्ट्रीय कृषी बँक आणि ग्रामीण विभाग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('बँक आणि ग्रामीण विकास राष्ट्रीय प्राधिकरण.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय बँक.') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('National Agroforestry Bank And Rural Development'): Incorrect. As per official verified records, 'National Bank for Agriculture And Rural Development.' is the valid fact.
• Option 3 ('National Agricultural Bank And Rural Department'): Incorrect. As per official verified records, 'National Bank for Agriculture And Rural Development.' is the valid fact.
• Option 4 ('National Authority of Bank And Rural Development.'): Incorrect. As per official verified records, 'National Bank for Agriculture And Rural Development.' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('National Bank for Agriculture And Rural Development.').