MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Banking, Monetary Policy & RBI FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतातील कृषी क्षेत्रातील बेरोजगारीचा प्रकार ज्यामध्ये आवश्यकतेपेक्षा जास्त लोक काम करतात, त्या बेरोजगारीला काय म्हणतात?

The type of unemployment in the agricultural sector of India where more people are employed than required is known as:

पर्याय (Options):
A

अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

हंगामी बेरोजगारी

C

संरचनात्मक बेरोजगारी

D

सीमांत बेरोजगारी

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • भारतातील कृषी क्षेत्रातील बेरोजगारीचा प्रकार ज्यामध्ये आवश्यकतेपेक्षा जास्त लोक काम करतात, त्या बेरोजगारीला अदृश्य किंवा प्रच्छन्न बेरोजगारी असे म्हणतात. • ग्रामीण भागातील बेरोजगारीचा हा एक सामान्य प्रकार आहे. • जेव्हा आवश्यकतेपेक्षा अधिक लोक एखाद्या कामामध्ये गुंतलेले असतात तेव्हा अदृश्य बेरोजगारी येते. • 1950 च्या उत्तरार्धात झालेल्या अभ्यासानुसार भारतातील एक तृतीयांश कृषी कामगार अदृश्य बेरोजगार आहेत • बेरोजगारी ही अशी परिस्थिती असते जेव्हा एखादी व्यक्ती नोकरी शोधत असते परंतु ती मिळवू शकत नाही. • हंगामी बेरोजगारी ही वर्षाची विशिष्ट हंगामात उद्भवणारी बेरोजगारी आहे. • पीक नसलेल्या हंगामात शेतकर्‍यांची बेरोजगारी हे हंगामी बेरोजगारीचे उदाहरण आहे. • संरचनात्मक बेरोजगारी ही बेरोजगारी आहे जी अर्थव्यवस्थेच्या रचनेत बदल झाल्यामुळे उद्भवते. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी'. अर्थव्यवस्थेत Banking, Monetary Policy & RBIचा थेट संबंध 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' या निकषाशी येतो. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Banking, Monetary Policy & RBI ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('हंगामी बेरोजगारी') आणि पर्याय 1 ('अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('हंगामी बेरोजगारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' हे ठरते. • पर्याय 3 ('संरचनात्मक बेरोजगारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' हे ठरते. • पर्याय 4 ('सीमांत बेरोजगारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('हंगामी बेरोजगारी') आणि पर्याय 1 ('अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी'. अर्थव्यवस्थेत Banking, Monetary Policy & RBIचा थेट संबंध 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('हंगामी बेरोजगारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' हे ठरते. • पर्याय 3 ('संरचनात्मक बेरोजगारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' हे ठरते. • पर्याय 4 ('सीमांत बेरोजगारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('अदृश्य/ प्रच्छन्न बेरोजगारी') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]