सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर म्हणजे वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे.
मुख्य मुद्दे
• किमतीची कमाल मर्यादा ही एक प्रकारची किंमत नियमन आहे जी विक्रेत्याने वस्तू किंवा सेवेसाठी आकारू शकणारी कमाल किंमत स्थापित करते आणि सामान्यत: सरकारद्वारे लादली जाते.
• हे सहसा अन्न, गॅस किंवा औषध यासारख्या गरजांवर लादले जाते, वारंवार संकट किंवा विशिष्ट घटनेनंतर ज्यामुळे किमती वाढतात.
• किमतीच्या मजल्याच्या फायद्यांमध्ये परवडणारी किंमत राखणे, किमतीत वाढ रोखणे आणि वाढत्या मागणीचा समावेश होतो.
• किमतीच्या मजल्यावरील तोट्यांमध्ये वारंवार पुरवठ्याची कमतरता, गुणवत्तेची हानी आणि खर्चात कपात होण्याची शक्यता तसेच इतर वस्तूंसाठी अतिरिक्त शुल्क किंवा जास्त खर्चाची शक्यता यांचा समावेश होतो.
अतिरिक्त माहिती
• किंमत मजला:
• किंमतीचा मजला, जो वस्तू किंवा सेवा खरेदीसाठी किमान किंमत स्थापित करतो, किंमत कमाल मर्यादेच्या विरुद्ध आहे.
• हे सर्वात कमी कायदेशीर किंमत आहे ज्यावर एखादी वस्तू किंवा सेवा देऊ केली जाऊ शकते आणि तरीही पुरवठा आणि मागणीच्या मूलभूत कायद्यांचे पालन करते.
• याला " किंमत समर्थन" असेही म्हणतात.
• GST:
• वस्तू आणि सेवांच्या तरतुदीवरील अप्रत्यक्ष कर GST किंवा वस्तू आणि सेवा कर म्हणून ओळखला जातो.
• व्हॅट, उत्पादन शुल्क, सेवा कर इत्यादींसह अनेक अप्रत्यक्ष करांच्या जागी, प्रत्येक मूल्यवर्धनावर लादलेला हा बहु-स्तरीय, गंतव्य-केंद्रित कर आहे.
The correct answer is imposition of upper limit of price on goods or services.
Explanation & Key Takeaways:
• A price ceiling is a sort of price regulation that establishes the maximum price a seller may charge for a good or service and is typically imposed by the government.
• These are often imposed on necessities like food, gas, or medicine, frequently following a crisis or specific occurrence that causes prices to soar.
• The benefits of a price floor include maintaining affordable pricing, preventing price gouging, and growing demands.
• Price floor disadvantages include frequent supply shortages, the potential for quality loss and cost-cutting, as well as the possibility of additional fees or higher costs for other commodities.
Related Concepts:
• Price Floor:
• A price floor, which establishes a minimum cost for purchasing a good or service, is the opposite of a price ceiling.
• It stands for the lowest legal price at which a good or service may be offered and still adhere to the basic laws of supply and demand.
• This is also known as "price support."
• GST:
• An indirect tax on the provision of goods and services is known as the GST, or Goods and Services Tax.
• It is a multi-stage, destination-oriented tax imposed on every value addition, replacing multiple indirect taxes, including VAT, excise duty, service taxes, etc
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('आधीच महागड्या वस्तू किंवा सेवांवरील कर काढून टाकणे') आणि पर्याय 4 ('वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('removal of tax from already costly goods or services') with Option 4 ('imposition of upper limit of price on goods or services'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे'. अर्थव्यवस्थेत National Income Accountingचा थेट संबंध 'वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे' या निकषाशी येतो.
Concept Booster: Core Economic Rule — 'imposition of upper limit of price on goods or services'. Link National Income Accounting with 'imposition of upper limit of price on goods or services'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('आधीच महागड्या वस्तू किंवा सेवांवरील कर काढून टाकणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('वस्तू किंवा सेवांच्या सर्व किमतींवर कर लादणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('महागड्या वस्तू किंवा सेवांवर कराची कमी मर्यादा लागू करणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('वस्तू किंवा सेवांवर किंमतीची वरची मर्यादा लादणे') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('removal of tax from already costly goods or services'): Incorrect. As per official verified records, 'imposition of upper limit of price on goods or services' is the valid fact.
• Option 2 ('imposition of tax on all the prices of goods or services'): Incorrect. As per official verified records, 'imposition of upper limit of price on goods or services' is the valid fact.
• Option 3 ('imposition of lower limit of tax on costly goods or services'): Incorrect. As per official verified records, 'imposition of upper limit of price on goods or services' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('imposition of upper limit of price on goods or services').