MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Industrial Sector FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जागतिकीकरणामुळे BPO उद्योगाचा उदय झाला. बिझनेस प्रोसेस आउटसोर्सिंगचे (BPO) मुख्य वैशिष्ट्य काय आहे?

The BPO industry emerged due to globalisation. What is a key feature of Business Process Outsourcing (BPO)?

पर्याय (Options):
A

शासकीय मालकी

B

अवजड वस्तूंचे उत्पादन

C

भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

केवळ देशांतर्गत सेवा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • बिझनेस प्रोसेस आउटसोर्सिंगमध्ये (BPO), विशिष्ट व्यवसाय कार्यांचे संचालन आणि जबाबदाऱ्या या बाह्य सेवा प्रदात्यांना, अनेकदा इतर देशांमधील प्रदात्यांना, कराराने देणे समाविष्ट आहे. • किफायतशीर खर्च, कुशल इंग्रजी भाषिक मनुष्यबळ आणि प्रगत माहिती तंत्रज्ञान (IT) पायाभूत सुविधांमुळे भारत BPO उद्योगात जागतिक स्तरावर अग्रेसर आहे. • BPO सेवांमध्ये सामान्यतः परदेशी कंपन्यांसाठी ग्राहक समर्थन, तांत्रिक समर्थन, डेटा एंट्री, मनुष्यबळ, वित्त व लेखा सेवा यांचा समावेश होतो. • हे परदेशी कंपन्यांना त्यांच्या मुख्य कार्यांवर लक्ष केंद्रित करण्यास मदत करते, तर इतर गैर-मुख्य कार्ये भारतसारख्या देशांमधील सेवा प्रदात्यांना दिली जातात. • BPO ने भारताच्या अर्थव्यवस्थेत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले असून, लाखो रोजगार निर्माण केले आहेत आणि माहिती तंत्रज्ञान (IT) व सेवा क्षेत्राला चालना दिली आहे. पूरक माहिती: • BPO मधील प्रमुख संज्ञा: • ऑफशोर BPO: दुसऱ्या देशातील प्रदात्यांना सेवा आउटसोर्स करणे, उदा. अमेरिकन कंपन्या भारताला आउटसोर्स करतात. • निअरशोर BPO: जवळपासच्या देशात, समान वेळ क्षेत्रासह आउटसोर्स करणे, उदा. अमेरिकन कंपन्या मेक्सिकोला आउटसोर्स करतात. • ऑनशोर BPO: त्याच देशात, परंतु तृतीय-पक्ष सेवा प्रदात्यांना आउटसोर्स करणे. • BPO चे फायदे: • भारतासारख्या देशांमध्ये कमी मनुष्यबळ आणि परिचालन खर्चांमुळे खर्चात बचत होते. • कुशल व्यावसायिक आणि प्रगत तंत्रज्ञानाचा लाभ होता. • गैर-मुख्य कार्ये सोपवून मुख्य व्यवसाय क्रियाकलापांवर लक्ष केंद्रित केले जाते. • BPO मधील आव्हाने: • सीमेपलीकडील डेटा एक्सचेंजमुळे डेटा सुरक्षा आणि गोपनीयता संबंधित चिंता निर्माण होऊ शकते. • ग्राहक आणि सेवा प्रदाते यांच्यात संभाव्य संवाद आणि सांस्कृतिक अडथळे निर्माण होऊ शकतात. • महत्त्वाच्या व्यवसाय कार्यांसाठी बाह्य विक्रेत्यांवर अवलंबून राहावे लागू शकते. • भारतीय BPO उद्योग: • भारताचे BPO क्षेत्र, देशाच्या GDP आणि निर्यात महसुलामध्ये एक प्रमुख योगदानकर्ता आहे. • बेंगळूरू, हैदराबाद, पुणे, चेन्नई आणि गुरुग्राम येथे भारतातील प्रमुख BPO केंद्रे आहेत. • भारताचे माहिती तंत्रज्ञान (IT)-BPO क्षेत्र NASSCOM (नॅशनल असोसिएशन ऑफ सॉफ्टवेअर अँड सर्विस कंपनीज) सारख्या संस्थांकडून समर्थित आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('केवळ देशांतर्गत सेवा') आणि पर्याय 3 ('भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे'. अर्थव्यवस्थेत Industrial Sectorचा थेट संबंध 'भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('शासकीय मालकी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे' हे ठरते. • पर्याय 2 ('अवजड वस्तूंचे उत्पादन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे' हे ठरते. • पर्याय 4 ('केवळ देशांतर्गत सेवा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('भारतातून परदेशी कंपन्यांना सेवा पुरवणे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]