MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या केंद्रीय संचालक मंडळाचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो?

What is the tenure of the Central Board of Directors in Reserve Bank of India?

पर्याय (Options):
A

दोन वर्षे

B

तीन वर्षे

C

चार वर्षे

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

पाच वर्षे

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर चार वर्षे हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) केंद्रीय संचालक मंडळाचा कार्यकाळ चार वर्षांचा असतो. • केंद्रीय संचालक मंडळ हे आरबीआयची सर्वोच्च निर्णय घेणारी संस्था आहे, जी बँकेच्या एकूण पर्यवेक्षण आणि निर्देशनासाठी जबाबदार असते. • त्याची स्थापना भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियम, 1934 च्या तरतुदींनुसार करण्यात आली आहे. • केंद्रीय संचालक मंडळामध्ये गव्हर्नर, डेप्युटी गव्हर्नर आणि भारत सरकारद्वारे नियुक्त केलेले इतर सदस्य असतात. • या सदस्यांचा कार्यकाळ निर्णय प्रक्रियेत सातत्य आणि आरबीआयच्या कार्यक्षमतेमध्ये स्थिरता सुनिश्चित करतो. पूरक माहिती: • भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): आरबीआय ही भारताची मध्यवर्ती बँकिंग संस्था आहे, जी 1 एप्रिल 1935 रोजी, भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियम, 1934 अंतर्गत स्थापित करण्यात आली. • केंद्रीय मंडळाची रचना: यामध्ये गव्हर्नर, चार डेप्युटी गव्हर्नर आणि सरकारने नामनिर्देशित केलेले 10 गैर-अधिकृत संचालक तसेच अधिनियमानुसार इतर सदस्य समाविष्ट आहेत. • मंडळाची कार्ये: केंद्रीय मंडळ चलन जारी करणे, परकीय चलन व्यवस्थापन आणि देशातील मौद्रिक स्थिरता सुनिश्चित करण्यासाठी धोरणे तयार करते. • कायदेशीर चौकट: आरबीआय भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियम, 1934 आणि बँकिंग नियमन अधिनियम, 1949 अंतर्गत कार्य करते. • कार्यकाळाचे महत्त्व: चार वर्षांचा कार्यकाळ मंडळाच्या सदस्यांना धोरणे प्रभावीपणे लागू करण्यासाठी पुरेसा वेळ देतो, ज्यामुळे दीर्घकालीन आर्थिक आणि वित्तीय स्थिरता सुनिश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('पाच वर्षे') आणि पर्याय 3 ('चार वर्षे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'चार वर्षे'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'चार वर्षे' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('दोन वर्षे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'चार वर्षे' हे ठरते. • पर्याय 2 ('तीन वर्षे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'चार वर्षे' हे ठरते. • पर्याय 4 ('पाच वर्षे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'चार वर्षे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('चार वर्षे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]