MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy National Income Accounting FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1956 पासून राष्ट्रीय उत्पन्न, उपभोग खर्च, बचत आणि भांडवल निर्मितीशी संबंधित डेटा जारी करण्यासाठी ______ ही नोडल एजन्सी आहे.

______ is the nodal agency for releasing data related to national income, consumption expenditure, savings and capital formation, since 1956.

पर्याय (Options):
A

मौद्रिक धोरण कार्यालय

B

केंद्रीय वित्तीय कार्यालय

C

सार्वजनिक मालमत्ता व्यवस्थापन कार्यालय

D

केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय आहे. मुख्य मुद्दे • सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या (MoSPI) अंतर्गत असलेले केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय (CSO), भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न, उपभोग खर्च, बचत आणि भांडवल निर्मितीशी संबंधित डेटा संकलित आणि जारी करण्यासाठी जबाबदार असलेली प्राथमिक संस्था आहे. • 1956 मध्ये स्थापन झालेले, CSO आर्थिक धोरण निर्मिती आणि विश्लेषणासाठी महत्त्वपूर्ण विश्वसनीय आणि सुसंगत सांख्यिकी डेटा प्रदान करण्यात महत्त्वपूर्ण ठरले आहे. • GDP अंदाज आणि इतर प्रमुख मॅक्रोइकॉनॉमिक निर्देशकांसह राष्ट्रीय लेखा सांख्यिकी (NAS) तयार करण्याचे काम CSO ला सोपवण्यात आले आहे. • ते विविध सरकारी विभाग आणि एजन्सीमधील सांख्यिकी क्रियाकलापांच्या समन्वयाचे निरीक्षण आणि पर्यवेक्षण देखील करते. • CSO अर्थव्यवस्थेच्या विविध क्षेत्रांमध्ये सर्वसमावेशक अंतर्दृष्टी प्रदान करण्यासाठी आर्थिक जनगणना आणि उद्योगांचे वार्षिक सर्वेक्षण यांसारखे नियतकालिक सर्वेक्षण आणि जनगणना आयोजित करते. अतिरिक्त माहिती • राष्ट्रीय लेखा सांख्यिकी (NAS): • NAS GDP, एकूण राष्ट्रीय उत्पन्न (GNI), निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न (NNI) आणि बचत डेटा यासह देशाच्या आर्थिक क्रियाकलापांचे तपशीलवार खाते प्रदान करते. • आर्थिक वाढीचे कल समजून घेण्यासाठी आणि शाश्वत विकासासाठी धोरणे तयार करण्यासाठी ही आकडेवारी महत्त्वाची आहे. • सकल देशांतर्गत उत्पादन (GDP): • GDP म्हणजे विशिष्ट कालावधीत देशात उत्पादित केलेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांचे एकूण आर्थिक मूल्य. • अर्थव्यवस्थेचा आकार आणि आरोग्य मोजण्यासाठी वापरला जाणारा एक महत्त्वाचा निर्देशक आहे. • उपभोग खर्च: • अर्थव्यवस्थेतील वस्तू आणि सेवांवर कुटुंबे आणि सरकारद्वारे केलेल्या एकूण खर्चाचा संदर्भ देते. • मागणीचे स्वरूप आणि आर्थिक क्रियाकलाप समजून घेण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे मेट्रिक आहे. • भांडवल निर्मिती: • भांडवल निर्मिती म्हणजे यंत्रसामग्री, इमारती आणि पायाभूत सुविधांसारख्या भौतिक मालमत्तेचा संचय, जे भविष्यातील उत्पादनासाठी योगदान देतात. • उत्पादक क्षमता वाढवत असल्याने हे आर्थिक वाढीचा एक आवश्यक घटक आहे. • सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (MoSPI): • MoSPI भारतातील सांख्यिकी प्रणालींच्या कार्यप्रणालीवर देखरेख करते आणि डेटाची एकरूपता आणि विश्वासार्हता सुनिश्चित करते. • ते विविध सर्वेक्षणे राबवण्यासाठी आणि मंत्रालयांमधील सांख्यिकी क्रियाकलापांचे समन्वय साधण्यासाठी जबाबदार आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('मौद्रिक धोरण कार्यालय') आणि पर्याय 4 ('केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

• भांडवल निर्मिती:

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('मौद्रिक धोरण कार्यालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय' हे ठरते. • पर्याय 2 ('केंद्रीय वित्तीय कार्यालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय' हे ठरते. • पर्याय 3 ('सार्वजनिक मालमत्ता व्यवस्थापन कार्यालय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('केंद्रीय सांख्यिकी कार्यालय') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]