MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy National Income, GDP & Economic Growth FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

'कमर्शियल पेपर' चे खालीलपैकी कोणत्या विधानाद्वारे सर्वोत्तम वर्णन केले जाते?

'Commercial Paper' is best described by which of the following statements?

पर्याय (Options):
A

एका वर्षापेक्षा कमी मुदतीचे सरकारी बाँड.

B

कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

व्यावसायिक बँकांनी ठेवीच्या বিপরীতে दिलेले बचत प्रमाणपत्र.

D

दीर्घ मुदतीचे कर्ज ज्यामध्ये सुरक्षा विकणारा विशिष्ट किंमतीवर आणि वेळेवर ते परत खरेदी करण्यास सहमत असतो.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
बरोबर उत्तर पर्याय 2 आहे. महत्वाचे मुद्दे कमर्शियल पेपर: • कमर्शियल पेपर हे कंपनीद्वारे जारी केलेले असुरक्षित, अल्प-मुदतीचे कर्ज साधन आहे, जे सामान्यतः वित्त आणि यादी तसेच तात्पुरत्या दायित्वासाठी वापरले जाते. • या पेपरची मुदत 270 दिवसांपेक्षा जास्त नसते. • हे पेपर्स प्रॉमिसरी नोटसारखे असतात, जे मोठ्या किमतीत वाटप केले जातात आणि अखिल भारतीय वित्तीय संस्था (FIs) आणि प्राथमिक डीलर्स (PDs) यांच्यात बदलले जाऊ शकतात. • कमर्शियल पेपरमध्ये गुंतवणूक करणारे बहुतेक लोक बँकिंग क्षेत्र, व्यक्ती, कॉर्पोरेट आणि समाविष्ट कंपन्या, अनिवासी भारतीय (NRIs), परदेशी संस्थागत गुंतवणूकदार (FIIs) इत्यादी असतात. • तथापि, FII केवळ भारतीय सुरक्षा आणि विनिमय मंडळाने (SEBI) ठरवून दिलेल्या मर्यादेनुसार गुंतवणूक करू शकतात. • भारतात, कमर्शियल पेपर हे अल्प-मुदतीचे असुरक्षित प्रॉमिसरी नोट आहे, जे प्राथमिक डीलर्स (PDs) आणि अखिल भारतीय वित्तीय संस्था (FIs) द्वारे 90 दिवसांपासून ते 364 दिवसांच्या अल्प कालावधीसाठी जारी केले जाते. कमर्शियल पेपरची वैशिष्ट्ये: • हे अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट साधन आहे, ज्यामध्ये प्रॉमिसरी नोट आणि निश्चित मुदत समाविष्ट आहे. • हे असुरक्षित कर्जाचा पुरावा म्हणून कार्य करते. • हे सवलतीच्या दरात खरेदी केले जाते आणि व्याज देणाऱ्या ॲप्लिकेशनमध्ये जारी केले जाऊ शकते. • जारीकर्ता खरेदीदाराला भविष्यात तरल रोख रकमेच्या स्वरूपात निश्चित रक्कम देण्याची हमी देतो, मालमत्तेच्या स्वरूपात नाही. • कंपनी थेट गुंतवणूकदारांना पेपर जारी करू शकते किंवा ते बँका/डीलर बँकांमार्फत केले जाऊ शकते. अतिरिक्त माहिती ट्रेझरी बिले (T-बिले): • ट्रेझरी बिले (T-बिले) हे एका वर्षापेक्षा कमी मुदतीचे सरकारी बाँड किंवा कर्ज सुरक्षा आहेत. • पावत्या आणि खर्चातील अल्प-मुदतीचा असमतोल भरून काढण्यासाठी टी-बिले जारी केली जातात. ठेव प्रमाणपत्र (CD): • ठेव प्रमाणपत्र (CD) हे निश्चित मुदतची तारीख आणि विशिष्ट निश्चित व्याज दर असलेले बचत प्रमाणपत्र आहे, जे किमान गुंतवणुकीच्या आवश्यकतेव्यतिरिक्त कोणत्याही मूल्यांकनात जारी केले जाऊ शकते. • CD गुंतवणुकीच्या मुदतपूर्तीच्या तारखेपर्यंत निधीच्या ॲक्सेसला प्रतिबंधित करते. सीडी सामान्यतः व्यावसायिक बँका जारी करतात. रेपो: • पुनर्खरेदी करार, किंवा थोडक्यात रेपो, हा मनी मार्केटमध्ये वापरला जाणारा अल्प-मुदतीचा कर्जाचा प्रकार आहे, ज्यामध्ये सुरक्षा विकणारा विशिष्ट किंमतीवर आणि वेळेवर ते परत खरेदी करण्यास सहमत असतो. • सुरक्षा परत खरेदी करताना विक्रेता व्याज दर भरतो, ज्याला रेपो दर म्हणतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('व्यावसायिक बँकांनी ठेवीच्या বিপরীতে दिलेले बचत प्रमाणपत्र.') आणि पर्याय 2 ('कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.'. अर्थव्यवस्थेत National Income, GDP & Economic Growthचा थेट संबंध 'कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('एका वर्षापेक्षा कमी मुदतीचे सरकारी बाँड.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.' हे ठरते. • पर्याय 3 ('व्यावसायिक बँकांनी ठेवीच्या বিপরীতে दिलेले बचत प्रमाणपत्र.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.' हे ठरते. • पर्याय 4 ('दीर्घ मुदतीचे कर्ज ज्यामध्ये सुरक्षा विकणारा विशिष्ट किंमतीवर आणि वेळेवर ते परत खरेदी करण्यास सहमत असतो.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कॉर्पोरेट्स आणि वित्तीय संस्थांद्वारे जारी केलेले असुरक्षित अल्प-मुदतीचे मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट.') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

RBI नुसार FY'25 मध्ये भारताचा वास्तविक GDP वाढीचा दर किती असेल?

Economy MPSC सराव प्रश्न

पैशाचा पुरवठा ही एक ____ संकल्पना आहे.

Economy MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते विधान 'मुक्त विनिमय दर' साठी रास्त आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

प्रति एकक कर (किंवा विनिर्दिष्ट कर) म्हणजे काय?

Economy MPSC सराव प्रश्न

भारतातील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांसंदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे यांचे नियमन केले जाते तर आणि नाबार्डद्वारे यांचे पर्यवेक्षण केले जाते. 2. ते केंद्र, संबंधित राज्य सरकार आणि प्रायोजक बँकांच्या संयुक्त मालकीच्या आहेत. 3. त्यांना तरलता समायोजन सुविधा (LAF), सीमांत स्थायी सुविधा (MSF) आणि कॉल किंवा नोटीस मनी मार्केटमध्ये प्रवेश नाही वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?]