Quantitative Aptitude
Average Speed
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
जर जॉनने 90 किमी चे अंतर 30 किमी/तास च्या वेगाने कापले आणि तो 60 किमी/तासाच्या वेगाने परतला, तर त्याचा सरासरी वेग किती आहे?
If John covers a distance of 90 km at a speed of 30 km/h and returns at a speed of 60 km/h, what is his average speed?
पर्याय (Options):
A
45 किमी/तास
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
40 किमी/तास
C
60 किमी/तास
D
30 किमी/तास
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर **40 किमी/तास** (पर्याय 2) हे आहे.
**सविस्तर स्पष्टीकरण:**
दिलेला डेटा:
अंतर = 90 किमी (प्रत्येक मार्गाने)
तिथल्या वाटेवरचा वेग = 30 किमी/तास
परतीच्या वाटेवरचा वेग = 60 किमी/तास
संकल्पना: सरासरी वेग मोजण्याचे सूत्र म्हणजे एकूण अंतर भागिले एकूण वेळे.
निरसन:
⇒ वेळ = अंतर / वेग ⇒ जाण्यासाठी लागणारा वेळ = 90 किमी / 30 किमी / तास = 3 तास
⇒ परत येण्याची वेळ = 90 किमी/60 किमी/तास = 1.5 तास
एकूण घेतलेला वेळ ⇒ एकूण वेळ = जाण्याची वेळ + परतण्याची वेळ
⇒ एकूण वेळ = 3 तास + 1.5 तास = 4.5 तास
एकूण कव्हर केलेले अंतर = 2 x अंतर
⇒ एकूण अंतर = $2 \times 90$ किमी = 180 किमी
सरासरी वेग. ⇒ सरासरी वेग = एकूण अंतर / एकूण वेळ
⇒ सरासरी वेग = 180 किमी / 4.5 तास = 40 किमी / ता
त्यामुळे त्याचा सरासरी वेग 40 किमी/तास आहे.
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):**
• **पर्याय 1 (45 किमी/तास)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 2 (40 किमी/तास)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय.
• **पर्याय 3 (60 किमी/तास)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
• **पर्याय 4 (30 किमी/तास)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.
**परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):**
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
**स्मृती रूपक (Memory Booster):**
संकल्पना सूत्र: 40 किमी/तास = पर्याय (2).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:
परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:
संकल्पना सूत्र: 40 किमी/तास = पर्याय (2).
पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:
**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (45 किमी/तास)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (40 किमी/तास)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (60 किमी/तास)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (30 किमी/तास)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.