माहितीचा अधिकार कायदा, 2005 हा ____ पासून अंमलात आला.

पर्याय (Options):

12 सप्टेंबर 2005

12 ऑक्टोबर 2005

अचूक उत्तर (Official Answer)

12 डिसेंबर 2005

12 नोव्हेंबर 2005

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)

योग्य उत्तर **12 ऑक्टोबर 2005** (पर्याय 2) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर 12 ऑक्टोबर 2005 हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 2005 हे भारतातील माहितीच्या अधिकारासाठी महत्त्वाचे वर्ष होते कारण त्यात राष्ट्रीय माहिती अधिकार कायदा लागू झाला. • भारतीय संसदेने 12 मे 2005 रोजी केंद्रीय कायदा मंजूर केला आणि 15 जून 2005 रोजी राष्ट्रपतींची संमती मिळाली. • तो 12 ऑक्टोबर 2005 रोजी लागू झाला. पूरक माहिती: • माहितीचा अधिकार (RTI) हा भारतीय संसदेचा एक कायदा आहे जो नागरिकांच्या माहितीच्या अधिकाराबाबत नियम आणि प्रक्रिया ठरवतो. • त्‍याने पूर्वीच्‍या माहिती स्‍वातंत्र्य कायदा, 2002 ची जागा घेतली. • आरटीआय कायद्याच्या तरतुदींनुसार, भारतातील कोणताही नागरिक "सार्वजनिक प्राधिकरण" (सरकारची संस्था किंवा "राज्याचे साधन") कडून माहितीची विनंती करू शकतो ज्याला त्वरित किंवा तीस दिवसांच्या आत उत्तर देणे आवश्यक आहे. • याचिकाकर्त्याचे जीवन आणि स्वातंत्र्याशी संबंधित प्रकरण असल्यास, माहिती ४८ तासांच्या आत द्यावी लागेल. • या कायद्यानुसार प्रत्येक सार्वजनिक प्राधिकरणाने व्यापक प्रसारासाठी त्यांचे रेकॉर्ड संगणकीकृत करणे आवश्यक आहे आणि माहितीच्या काही श्रेणी सक्रियपणे प्रकाशित करणे आवश्यक आहे जेणेकरून नागरिकांना औपचारिकपणे माहितीसाठी विनंती करण्यासाठी किमान आधाराची आवश्यकता असेल. • RTI विधेयक 15 जून 2005 रोजी भारतीय संसदेने मंजूर केले आणि 12 ऑक्टोबर 2005 पासून लागू झाले. • दररोज सरासरी 4800 आरटीआय अर्ज दाखल केले जातात. • कायदा सुरू झाल्याच्या पहिल्या दहा वर्षांत 17,500,000 हून अधिक अर्ज दाखल करण्यात आले होते. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (12 सप्टेंबर 2005)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (12 ऑक्टोबर 2005)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (12 डिसेंबर 2005)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (12 नोव्हेंबर 2005)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: 12 ऑक्टोबर 2005 = पर्याय (2).

The correct answer is **12 October 2005** (Option 2). **Comprehensive Derivation:** The correct answer is 12 October 2005 Explanation & Key Takeaways: • 2005 was a momentous year for right to information in India because it saw the enactment of a national right to information law. • The Central Act was passed by the Indian Parliament on 12 May 2005 and received Presidential assent on 15 June 2005. • It came into force on 12 October 2005. Related Concepts: • The Right to Information (RTI) is an act of the Parliament of India which sets out the rules and procedures regarding citizens' right to information. • It replaced the former Freedom of Information Act, 2002. • Under the provisions of RTI Act, any citizen of India may request information from a "public authority" (a body of Government or "instrumentality of State") which is required to reply expeditiously or within thirty days. • In case of matter involving a petitioner's life and liberty, the information has to be provided within 48 hours. • The Act also requires every public authority to computerize their records for wide dissemination and to proactively publish certain categories of information so that the citizens need minimum recourse to request for information formally. • The RTI Bill was passed by Parliament of India on 15 June 2005 and came into force with effect from 12 October 2005. • Every day on an average, over 4800 RTI applications are filed. • In the first ten years of the commencement of the act over 17,500,000 applications had been filed. **Option Elimination:** • **Option 1 (12 September 2005)**: Incorrect distractor. • **Option 2 (12 October 2005)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference. • **Option 3 (12 December 2005)**: Incorrect distractor. • **Option 4 (12 November 2005)**: Incorrect distractor. **Exam Trap:** Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer. **Memory Booster:** Core mnemonic rule: 12 October 2005 corresponds to Option (2).

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: 12 ऑक्टोबर 2005 = पर्याय (2).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (12 सप्टेंबर 2005)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (12 ऑक्टोबर 2005)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (12 डिसेंबर 2005)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (12 नोव्हेंबर 2005)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.

माहितीचा अधिकार कायदा, 2005 हा ____ पासून अंमलात आला.

The Right to Information Act, 2005 came into force from ____.

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):