सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
१. पार्श्वभूमी व कालसंदर्भ: २ एप्रिल २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, द लॅन्सेटमधील विश्लेषणाने जागतिक मातामृत्यूंच्या वितरणातील असमानता अधोरेखित केली. या विश्लेषणात नायजेरिया, भारत, इथिओपिया, पाकिस्तान आणि कॅमेरून या पाच देशांचा एकत्रित वाटा सुमारे ३६ टक्के असल्याचे नमूद करण्यात आले. २. महत्त्वाची आकडेवारी: दिलेल्या विश्लेषणानुसार भारतात २०२३ मध्ये २४,७०० मातामृत्यू झाले; नायजेरियानंतर भारताचा क्रमांक होता. तथापि, विविध आंतरराष्ट्रीय अहवालांतील अंदाज आणि पद्धती वेगवेगळ्या असू शकतात, त्यामुळे आकडेवारी उद्धृत करताना मूळ अहवालाचा संदर्भ महत्त्वाचा आहे. ३. संकल्पना व परीक्षेतील महत्त्व: मातामृत्यू गुणोत्तर (Maternal Mortality Ratio, MMR) म्हणजे दर एक लाख जिवंत जन्मांमागे मातामृत्यूंची संख्या. संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास उद्दिष्ट ३.१ नुसार २०३० पर्यंत जागतिक MMR प्रति एक लाख जिवंत जन्मांमागे ७० पेक्षा कमी करण्याचे लक्ष्य आहे. ४. निष्कर्ष: दिलेल्या पाच देशांच्या यादीत बांगलादेश नसल्यामुळे योग्य उत्तर पर्याय २ आहे.
1. Background and date: A report published on 2 April 2026 described an analysis in The Lancet highlighting the concentration of global maternal deaths. The five countries identified were Nigeria, India, Ethiopia, Pakistan and Cameroon, which together accounted for approximately 36% of maternal deaths worldwide. 2. Key statistics: The reported analysis estimated 24,700 maternal deaths in India in 2023, the second-highest national total after Nigeria. Estimates can differ across international publications because of differences in data and methodology, so figures should be attributed to their original source. 3. Definition and examination relevance: The maternal mortality ratio (MMR) is the number of maternal deaths per 100,000 live births. United Nations Sustainable Development Goal target 3.1 aims to reduce the global MMR to fewer than 70 per 100,000 live births by 2030. 4. Conclusion: Bangladesh is not among the five countries listed, making option 2 correct.
भारत आणि बांगलादेश हे दोन्ही दक्षिण आशियातील देश असल्यामुळे त्यांची गल्लत होऊ शकते. प्रश्नात सर्वाधिक मातामृत्यू असलेल्या देशांची स्वतंत्र यादी विचारली आहे; ती मातामृत्यू गुणोत्तराच्या क्रमवारीशी समान समजू नये. तसेच, २०२३ मधील आकडेवारी आणि २०२६ मध्ये प्रकाशित झालेल्या विश्लेषणाची तारीख यांत फरक लक्षात ठेवा.
Do not confuse a country's total number of maternal deaths with its maternal mortality ratio. These measure different things: total deaths measure the overall burden, whereas MMR measures deaths per 100,000 live births. Also distinguish the publication date of the analysis from the year of the underlying estimates.
पाच देश लक्षात ठेवण्यासाठी 'न-भा-इ-प-का' ही आठवण युक्ती वापरा: नायजेरिया, भारत, इथिओपिया, पाकिस्तान, कॅमेरून. दिलेल्या पर्यायांत बांगलादेश हा या क्रमात नसलेला देश आहे.
Remember the five countries with the mnemonic 'N-I-E-P-C': Nigeria, India, Ethiopia, Pakistan and Cameroon. Bangladesh is the country missing from the list of the four options.
पर्याय १ भारत: योग्य नाही, कारण भारताचा या पाच देशांत समावेश आहे. पर्याय २ बांगलादेश: योग्य उत्तर, कारण नमूद केलेल्या पाच देशांच्या यादीत त्याचा समावेश नाही. पर्याय ३ नायजेरिया: योग्य नाही, कारण तो या यादीतील देश असून २०२३ मध्ये मातामृत्यूंचा मोठा भार त्याच्यावर होता. पर्याय ४ इथिओपिया: योग्य नाही, कारण त्याचाही या पाच देशांत समावेश आहे. उर्वरित दोन देश पाकिस्तान आणि कॅमेरून आहेत.
Option 1, India: Incorrect because India is included in the five-country group. Option 2, Bangladesh: Correct because it is absent from the specified list. Option 3, Nigeria: Incorrect because Nigeria is one of the five countries and bears a substantial maternal mortality burden. Option 4, Ethiopia: Incorrect because Ethiopia is also included. The other two countries in the group are Pakistan and Cameroon.
