सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
१. घटनेची पार्श्वभूमी, तारीख व ठिकाण: १७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी झारखंड राज्यातील पलामू व्याघ्र प्रकल्पाच्या दक्षिण विभागाने गारू वनक्षेत्रात ‘वनजीवी दीदी’ हा समुदायाधारित संवर्धन उपक्रम सुरू केला. या उपक्रमाचा प्रारंभिक विस्तार प्रकल्पाच्या परिसरातील १७ निवडक गावांमध्ये करण्यात आला. २. महत्त्वाचे तपशील व सांख्यिकी: प्रत्येक गावातून १८ सुशिक्षित महिलांची निवड करण्यात आली. त्यामुळे एकूण संभाव्य सहभागी महिलांची संख्या ३०६ होते. या महिलांना वनसंवर्धन आणि वन्यजीव संरक्षणाबाबत जनजागृती करणे, अवैध शिकार व वृक्षतोड रोखण्यासाठी समुदायाला प्रोत्साहित करणे आणि स्थानिक नागरिक व वन विभाग यांच्यात समन्वय साधणे अशी कामे अपेक्षित आहेत. प्रत्येक सहभागी महिलेस प्रारंभी दोन महिन्यांसाठी दरमहा ₹३,००० मानधन देण्याची माहिती प्रसिद्ध झाली आहे. ३. शासकीय उपक्रम व परीक्षेतील महत्त्व: हा झारखंडमधील स्थानिक समुदायाच्या सहभागावर आधारित वनसंवर्धनाचा उपक्रम आहे. तो महिलांचे सक्षमीकरण, जैवविविधता संवर्धन आणि लोकसहभागी वनव्यवस्थापन या विषयांशी संबंधित आहे. पलामू व्याघ्र प्रकल्प हा भारताच्या व्याघ्र संवर्धनाच्या इतिहासातील महत्त्वाचा प्रकल्प असून, तो प्रोजेक्ट टायगरच्या प्रारंभीच्या व्याघ्र प्रकल्पांपैकी एक आहे. हा उपक्रम केंद्र सरकारच्या स्वतंत्र केंद्रीय योजनेऐवजी स्थानिक स्तरावरील संवर्धन उपक्रम म्हणून ओळखणे महत्त्वाचे आहे.
1. Event background, date and venue: On 17 February 2026, the South Division of Palamu Tiger Reserve launched the community-based ‘Vanjeevi Didi’ initiative in the Garu range of Jharkhand. Its initial rollout covered 17 identified villages in and around the reserve. 2. Key details and statistics: Eighteen educated women were selected from each village, giving a total of 306 participants. They are expected to raise awareness about forest and wildlife conservation, discourage illegal activities such as poaching and tree felling, and strengthen communication between local communities and forest officials. Published reports state that each participant would receive a monthly incentive of ₹3,000 during an initial two-month period. 3. Government initiative and exam relevance: The programme is a locally implemented, community-based conservation initiative in Jharkhand. It connects women's empowerment with biodiversity conservation and participatory forest management. Palamu Tiger Reserve is historically significant as one of India's early tiger reserves established under Project Tiger. The initiative should be identified as a local conservation programme, not incorrectly described as a separate nationwide Central Government scheme.
‘वनजीवी दीदी’ हा उपक्रम महिलांना वनसंवर्धनाचे समुदाय राजदूत म्हणून सहभागी करून घेण्याशी संबंधित आहे. त्याची गल्लत वनरक्षकांची औपचारिक भरती, इतर राज्यांतील महिला सक्षमीकरण योजना किंवा व्याघ्र प्रकल्पाच्या सर्वसाधारण संवर्धन कार्याशी करू नये. लक्षात ठेवा: राज्य झारखंड, व्याघ्र प्रकल्प पलामू, प्रारंभ १७ फेब्रुवारी २०२६ आणि प्रारंभिक व्याप्ती १७ गावे.
Do not confuse ‘Vanjeevi Didi’ with formal forest-guard recruitment, other women's empowerment schemes, or the general conservation activities of tiger reserves. The key association is Jharkhand–Palamu Tiger Reserve–17 February 2026–17 villages.
‘पलामू–वनजीवी दीदी–१७’ ही त्रिसूत्री लक्षात ठेवा: पलामू व्याघ्र प्रकल्प, १७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी प्रारंभ आणि १७ निवडक गावे. प्रत्येक गावातून १८ महिला, म्हणजे १७ × १८ = ३०६ सहभागी महिला.
Remember ‘Palamu–Vanjeevi Didi–17’: Palamu Tiger Reserve, launched on 17 February 2026, across 17 identified villages. Eighteen women per village gives 17 × 18 = 306 participants.
पर्याय २: ‘व्याघ् पूजा अभियान’ हे या उपक्रमाचे अधिकृत नाव नाही; पलामू व्याघ्र प्रकल्पाच्या या महिला-केंद्रित संवर्धन उपक्रमाचे नाव ‘वनजीवी दीदी’ आहे. पर्याय ३: ‘जंगल दीदी मिशन’ हे या उपक्रमाचे नोंदवलेले नाव नाही. पर्याय ४: ‘वनरक्षक योजना’ हेही या उपक्रमाचे अधिकृत नाव नाही. या तीन पर्यायांसाठी संबंधित स्वतंत्र उपक्रम किंवा त्यांची प्रारंभतारीख असल्याचा विश्वसनीय पुरावा उपलब्ध नसल्याने त्यांना पर्यायी अधिकृत योजना म्हणून मांडणे अयोग्य ठरेल.
Option 2: ‘Tiger Puja Abhiyan’ is not the documented name of this initiative. Option 3: ‘Jungle Didi Mission’ is not the reported official name. Option 4: ‘Forest Rakshak Yojana’ is also not the documented name of the programme. Reliable reports identify the initiative as ‘Vanjeevi Didi’; there is insufficient evidence to assign the other three labels to this specific programme or to claim separate launch dates for them.
