MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs (चालू घडामोडी) IN-SPACe and AI INSPIRED Programme
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राष्ट्रीय अंतराळ संवर्धन आणि प्राधिकरण केंद्राने (IN-SPACe) अंतराळ क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित नवकल्पनांना प्रोत्साहन देण्यासाठी सुरू केलेल्या ‘AI INSPIRED’ कार्यक्रमाच्या नावाचे पूर्ण रूप कोणते आहे?

Which option gives the official expansion of ‘AI INSPIRED’, the programme announced by the Indian National Space Promotion and Authorisation Centre (IN-SPACe) to encourage AI-driven innovation in the space sector?

पर्याय (Options):
A

अंतराळ प्रणोदन, बुद्धिमत्ता आणि अभियांत्रिकी रचनेतील संशोधनासाठी प्रगत नवकल्पना (Advanced Innovation for Space Propulsion, Intelligence and Research in Engineering Design)

B

इंटेलिजंट रेझिलिएंट इंजिन्स डेव्हलपमेंटसह अंतराळ कार्यक्षमतेत नवकल्पना (INnovating Space Performance with Intelligent Resilient Engines Development)

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

अंतराळ कार्यक्षमता, नवकल्पना आणि संशोधन विकासासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence for Space Performance, Innovation and Research Development)

D

संशोधन, नवकल्पना आणि डेटा अभियांत्रिकीसाठी एकात्मिक अंतराळ कार्यक्रम (INtegrated Space Programme for Research, Innovation and Data Engineering)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
१. घटनेची पार्श्वभूमी, तारीख व ठिकाण: IN-SPACe ने १८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे आयोजित इंडिया AI इम्पॅक्ट समिट २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर अंतराळ क्षेत्रातील AI-आधारित नवकल्पनांसाठी AI INSPIRED कार्यक्रम जाहीर केला. या उपक्रमासाठी प्रस्ताव मागविण्याची अधिकृत घोषणा २५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली. २. महत्त्वाचे मान्यवर व सांख्यिकी: IN-SPACe च्या प्रमोशन डायरेक्टरेटचे संचालक डॉ. विनोद कुमार यांनी या उपक्रमाची घोषणा केली. कार्यक्रमासाठी एकूण ₹६ कोटींची तरतूद असून, निवडलेल्या प्रत्येक प्रकल्पाला ₹१ कोटीपर्यंत अनुदान मिळू शकते. सहा लाभार्थी संस्थांना अनुदान देण्याची तरतूद करण्यात आली. ३. शासकीय उपक्रम व परीक्षेतील महत्त्व: हा कार्यक्रम IN-SPACe सीड फंड योजनेअंतर्गत राबविला जातो. त्याचा उद्देश अंतराळ क्षेत्रातील स्टार्टअप्स आणि सूक्ष्म व लघुउद्योगांना कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित उपाय विकसित करण्यासाठी आर्थिक मदत, मार्गदर्शन आणि तांत्रिक संसाधने उपलब्ध करून देणे हा आहे. कार्यक्रमातील तीन प्रमुख क्षेत्रे म्हणजे Edge Intelligence in Orbit, Space for Earth Intelligence आणि Smart Access to Space. IN-SPACe हे भारत सरकारच्या अंतराळ विभागाअंतर्गत कार्यरत असून, बिगर-सरकारी संस्थांना अंतराळ क्षेत्रात प्रोत्साहन देणे, सक्षम करणे, त्यांच्या अंतराळविषयक क्रियांना प्राधिकृत करणे आणि त्यांचे पर्यवेक्षण करणे ही त्याची प्रमुख कार्ये आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

‘AI INSPIRED’ या नावातील ‘AI’ पाहून त्याचा विस्तार Artificial Intelligence ने सुरू होतो, असा चुकीचा निष्कर्ष काढू नये. अधिकृत पूर्ण रूप ‘INnovating Space Performance with Intelligent Resilient Engines Development’ असे आहे. तसेच, १८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी झालेली कार्यक्रमाची सार्वजनिक घोषणा आणि २५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेली प्रस्ताव मागविण्याची अधिकृत सूचना या वेगवेगळ्या घटना आहेत.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

लक्षात ठेवण्याची युक्ती: ‘IN-SPACe’ आणि ‘INSPIRED’ यांचा संबंध जोडा. INSPIRED = INnovating + Space Performance + Intelligent Resilient Engines Development. विशेषतः INnovating मधील ‘IN’, Intelligent मधील ‘I’, Resilient मधील ‘R’, Engines मधील ‘E’ आणि Development मधील ‘D’ ही अक्षरे लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

पर्याय १: हा पर्याय अंतराळ प्रणोदन आणि अभियांत्रिकी संशोधनाशी संबंधित वाटतो; मात्र IN-SPACe च्या अधिकृत घोषणेत हे पूर्ण रूप दिलेले नाही. पर्याय २: हा अधिकृत पूर्ण विस्तार असून योग्य उत्तर आहे. पर्याय ३: यात Artificial Intelligence या संज्ञेचा वापर करून आकर्षक, परंतु चुकीचा विस्तार तयार केला आहे. कार्यक्रमाचा AI शी संबंध असला तरी त्याच्या नावाचे अधिकृत पूर्ण रूप हे नाही. पर्याय ४: हा संशोधन, नवकल्पना आणि डेटा अभियांत्रिकीवर आधारित पर्यायी विस्तार आहे; अधिकृत दस्तऐवजात तो मान्य केलेला नाही.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs (चालू घडामोडी) MPSC सराव प्रश्न

संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम (UNDP) आणि ऑक्सफर्ड पॉव्हर्टी अँड ह्युमन डेव्हलपमेंट इनिशिएटिव्ह (OPHI) यांच्या जागतिक बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांक 2020 च्या अहवालानुसार, 2005-06 ते 2015-16 या कालावधीत भारतात किती लोक बहुआयामी दारिद्र्यातून बाहेर पडले?

Current Affairs (चालू घडामोडी) MPSC सराव प्रश्न

भारतीय रेल्वेच्या कोणत्या क्षेत्रीय विभागांतर्गत भारतातील पहिल्या हायड्रोजन इंधन-सेलवर चालणाऱ्या प्रवासी ट्रेनचा प्रायोगिक प्रकल्प राबविण्यात आला?

Current Affairs (चालू घडामोडी) MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या आंतरराष्ट्रीय तिरंदाजी क्षेत्रातील ऐतिहासिक कामगिरीच्या संदर्भात, जेद्दाह येथे होणाऱ्या २०२५ आशिया कप स्टेज ३ स्पर्धेसाठी भारतीय सक्षम खेळाडूंच्या कनिष्ठ तिरंदाजी संघात निवड झालेली पहिली पॅरा-तिरंदाज कोण आहे?

Current Affairs (चालू घडामोडी) MPSC सराव प्रश्न

आधार सेवांशी संबंधित माहिती नागरिकांना अधिक सोप्या, सुलभ आणि लोकाभिमुख पद्धतीने समजावी यासाठी भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) जानेवारी २०२६ मध्ये कोणता अधिकृत शुभंकर सादर केला?

Current Affairs (चालू घडामोडी) MPSC सराव प्रश्न

झारखंडमधील पलामू व्याघ्र प्रकल्पाने वन आणि वन्यजीव संवर्धनात स्थानिक महिलांचा सक्रिय सहभाग वाढवण्यासाठी फेब्रुवारी २०२६ मध्ये कोणता उपक्रम सुरू केला?