MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Population & Human Geography (Census 2011) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्रात विक्षोभ निर्माण होण्यास कोणते सौर घटक जबाबदार आहेत?

Which solar phenomenon is responsible for disturbances in Earth's magnetic field?

पर्याय (Options):
A

सनस्पॉट्स

B

सौर प्रज्वाला

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

क्रोमोस्फियर हीटिंग

D

फोटोस्फियरिक कूलिंग

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • सौर प्रज्वाला म्हणजे सूर्याच्या पृष्ठभागावरून उत्सर्जित होणारे तीव्र ऊर्जेचे स्फोट, जे चुंबकीय ऊर्जेच्या विसर्जनामुळे होतात. • त्या उच्च-ऊर्जा कण उत्सर्जित करतात जे पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्राशी संवाद साधू शकतात, ज्यामुळे भू-चुंबकीय विक्षोभ निर्माण होतात. • सौर प्रज्वाला बहुतेक वेळा कोरोनल मास इजेक्शन (CMEs) शी संबंधित असतात, जे प्लाझ्मा आणि चुंबकीय क्षेत्र अवकाशात सोडतात. • या विक्षोभामुळे पृथ्वीवरील तंत्रज्ञानावर परिणाम होऊ शकतो, जसे की उपग्रह कामकाज, GPS प्रणाली आणि पॉवर ग्रीड. • सौर प्रज्वालांची वारंवारता सामान्यत: सूर्याच्या 11 वर्षांच्या सौर चक्रात सौर कमाल टप्प्यात वाढते. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • सनस्पॉट्स: सूर्याच्या पृष्ठभागावरील गडद भाग जिथे चुंबकीय क्षेत्र केंद्रित असतात. ते बर्‍याचदा सौर प्रज्वालांचे अग्रदूत असतात. • कोरोनल मास इजेक्शन (CMEs): सूर्याच्या कोरोनामधून प्लाझ्मा आणि चुंबकीय क्षेत्रांचे मोठे उत्सर्जन, ज्यामुळे पृथ्वीवर भू-चुंबकीय वादळे येऊ शकतात. • भू-चुंबकीय वादळे: सौर क्रियेमुळे पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्रात निर्माण होणारे विक्षोभ, ज्यामुळे ध्रुवीय प्रकाश आणि संदेश प्रणालीमध्ये व्यत्यय यासारख्या घटना घडतात. • सौर वारा: सूर्याद्वारे उत्सर्जित होणाऱ्या भारित कणांचा सतत प्रवाह, जो पृथ्वीच्या चुंबकीय क्षेत्राशी संवाद साधतो. • अंतराळ हवामान प्रभाव: उपग्रह, अंतराळवीर आणि पृथ्वी-आधारित प्रणालींवरील प्रभाव कमी करण्यासाठी सौर प्रज्वाला आणि संबंधित घटनांचे अंतराळ संस्था बारकाईने निरीक्षण करतात. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'सौर प्रज्वाला'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Population & Human Geography (Census 2011)साठी 'सौर प्रज्वाला' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Population & Human Geography (Census 2011) ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'सौर प्रज्वाला' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('क्रोमोस्फियर हीटिंग') आणि पर्याय 2 ('सौर प्रज्वाला') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('सनस्पॉट्स'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौर प्रज्वाला' हे ठरते. • पर्याय 3 ('क्रोमोस्फियर हीटिंग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौर प्रज्वाला' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फोटोस्फियरिक कूलिंग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौर प्रज्वाला' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('सौर प्रज्वाला') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('क्रोमोस्फियर हीटिंग') आणि पर्याय 2 ('सौर प्रज्वाला') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'सौर प्रज्वाला'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Population & Human Geography (Census 2011)साठी 'सौर प्रज्वाला' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('सनस्पॉट्स'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौर प्रज्वाला' हे ठरते. • पर्याय 3 ('क्रोमोस्फियर हीटिंग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौर प्रज्वाला' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फोटोस्फियरिक कूलिंग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौर प्रज्वाला' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('सौर प्रज्वाला') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):