सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर हिंडन नदी आहे:
महत्वाचे मुद्दे
• हिंडन नदी विषयी:
• हिंडन नदीचा उगम उत्तर प्रदेश राज्यातील सहारनपूर जिल्ह्यात शिवालिक पर्वतरांगेत होतो. ही भारतातील यमुना नदीची उपनदी आहे.
• हिंडन नदी गंगा आणि यमुना नद्यांच्या दरम्यान U.P राज्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये 400 कि.मी. पर्यंत वाहते, जसे की मेरठ जिल्हा, बागपत जिल्हा, मुझफ्फरनगर जिल्हा, गाझियाबाद जिल्हा आणि गौतम बुद्ध नगर जिल्हाआणि नंतर दिल्ली बाहेर यमुना नदीला मिळते.
• भारतीय हवाई दलाच्या हवाई तळांपैकी एक 'हिंडन एअर बेस' याच नदीच्या काठी गाझियाबाद जिल्ह्यात आहे.
• काली नदी ही हिंडन नदीची उपनदी आहे. ती शिवालिक पर्वतरांगेतील राजाजी पर्वतातून उगम पावते आणि उत्तर प्रदेशातील काही जिल्ह्यांतून सुमारे 150 कि.मी. प्रवास करते.
• आलमगीरपूर, हे सिंधू संस्कृतीच्या (IVC) स्थापनेच्या ठिकाणांपैकी एक आहे, जे दिल्लीपासून 28 कि.मी. अंतरावर हिंडन नदीच्या काठी वसलेले आहे.
अतिरिक्त माहिती
• सहारनपूर जिल्ह्याबद्दल:
• हा उत्तर प्रदेश राज्याचा सर्वात उत्तरेकडील जिल्हा आहे. सहारनपूर जिल्ह्याच्या सीमेला उत्तराखंड, हरियाणा आणि हिमाचल प्रदेश राज्यांच्या सीमा लागून आहेत. हा जिल्हा शिवालिक पर्वतरांगेच्या पायथ्याजवळ आहे.
+-------------------+----------------+
| राज्य | उत्तर प्रदेश |
+-------------------+----------------+
| जिल्हा | सहारनपूर |
| क्षेत्रफळ | 3,860 km |
| एकूण लोकसंख्या | 3,466,382 |
| घनता | 900/km |
| लोकसभा मतदारसंघ | सहारनपूर |
| विधानसभा मतदारसंघ | नकुड आणि गंगोह |
+-------------------+----------------+
हिंडन नदीचा दृश्यात्मक नकाशा:
The correct answer is Hindon river:
Explanation & Key Takeaways:
• About Hindon River:
• The Hindon river originates in the Saharanpur district, from the Upper Shiwaliks in Uttar Pradesh state. It is a tributary river of the Yamuna river in India
• The Hindon rivers flow between the Ganges and Yamuna rivers for 400 km through some districts in the U.P state like Meerut district, Baghpat district, Muzaffarnagar district, Ghaziabad district, and Gautam Buddh Nagar district before it joins the Yamuna river outside New Delhi.
• One of the Air Force Bases of the Indian Air Force also lies in its bank named 'The Hindon Air Base' located in the Ghaziabad district.
• The Kali river is the tributary of the Hindon River which originates in the Rajaji Range of Shiwalik Hills and travels about 150 km passing through some districts in Uttar Pradesh.
• Alamgirpur, one of the founding sites of the IVC(Indus Valley Civilization) site was found on its bank which is located along the Hindon River, 28 km from New Delhi.
Related Concepts:
• About Saharanpur district:
• It is the Northernmost district of Uttar Pradesh state. Saharanpur district Bordering some of the states of India like Uttarakhand, Haryana, and Himachal Pradesh which is close to the foothills of the Shivalik range.
+-----------------------------+------------------+
| State | Uttar Pradesh |
+-----------------------------+------------------+
| District | Saharanpur |
| Area | 3,860 km |
| Total Population | 3,466,382 |
| Density | 900/km |
| Lok Sabha Constituencies | Saharanpur |
| Vidhan Sabha Constituencies | Nakud and Gangoh |
+-----------------------------+------------------+
Image View of The Hindon River:
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता
स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता
Solution Diagram
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('घागरा नदी') आणि पर्याय 4 ('हिंडन नदी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Ghagra river') with Option 4 ('Hindon river'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'हिंडन नदी'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Rivers and Water Resourcesसाठी 'हिंडन नदी' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Hindon river'. Anchor Indian Rivers and Water Resources directly to 'Hindon river'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('घागरा नदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हिंडन नदी' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('रामगंगा नदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हिंडन नदी' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('वरुणा नदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हिंडन नदी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('हिंडन नदी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Ghagra river'): Incorrect. As per official verified records, 'Hindon river' is the valid fact.
• Option 2 ('Ramganga river'): Incorrect. As per official verified records, 'Hindon river' is the valid fact.
• Option 3 ('Varuna river'): Incorrect. As per official verified records, 'Hindon river' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Hindon river').