योग्य उत्तर म्हणजे पर्याय 1 , म्हणजे दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक
• दारिद्र्य अंतर गरिबीच्या तीव्रतेची गणना करते. हे दर्शविते की लोक सरासरी किती दारिद्र्य रेषेखाली येतात .
• दारिद्र्य सिद्धांत जागतिक बँकेने तयार केला होता आणि जगभरात वेगवेगळ्या राष्ट्रांमध्ये दारिद्र्य घटनेचा अंदाज घेण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात उपयोग केला जातो.
• दारिद्र्यरेषेखालील उच्च अंतर हे दारिद्र्य रेषेच्या खाली असलेल्या लोकांसाठी कमी वंचितपणाचे आणि दारिद्र्याचे प्रमाण जास्त दर्शवते . वास्तविक, दारिद्र्य रेषेच्या वर जाण्यासाठी सरकारने अधिक उत्पन्न द्यावे लागेल.
•
+------------+---------------+
| देश | गरीबी गॅप (%) |
+------------+---------------+
| भारत | 4.8 |
| इंडोनेशिया | 2.7 |
| ब्राझील | 2.1 |
| पाकिस्तान | 1.9 |
| चीन | 1.3 |
| मलेशिया | 0.5 |
| नायजेरिया | 27.5 |
+------------+---------------+
The correct answer is option 1, i.e. the difference between the poverty line and actual income level of all those living below that line
• The poverty gap calculates the intensity of poverty. It reflects the extent to which people on average fall under the poverty line.
• The theory of poverty gap was created by the World Bank and is largely used to estimate the incidence of poverty in different nations worldwide.
• The higher poverty gap reflects a lower level of deprivation and a higher incidence of poverty for those who are below the poverty line. In effect, the government has to provide more income to take them above the poverty line.
•
+-----------+-----------------+
| Country | Poverty Gap (%) |
+-----------+-----------------+
| India | 4.8 |
| Indonesia | 2.7 |
| Brazil | 2.1 |
| Pakistan | 1.9 |
| China | 1.3 |
| Malaysia | 0.5 |
| Nigeria | 27.5 |
+-----------+-----------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('विकसनशील आणि विकसनशील राष्ट्रांमधील दरी') आणि पर्याय 1 ('दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('gap between developed and developing nations') with Option 1 ('the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Economic and Human Geographyसाठी 'दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line'. Anchor Indian Economic and Human Geography directly to 'the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('विकसनशील आणि विकसनशील राष्ट्रांमधील दरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('श्रीमंत आणि गरीब यांच्यात अंतर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('विकसित आणि विकसनशील देशांमधील पायाभूत सुविधांमधील दरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('दारिद्र्य रेषा आणि त्या रेषेखालील सर्व लोकांच्या वास्तविक उत्पन्नाच्या पातळीमधील फरक') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('gap between developed and developing nations'): Incorrect. As per official verified records, 'the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line' is the valid fact.
• Option 3 ('gap between the rich and the poor'): Incorrect. As per official verified records, 'the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line' is the valid fact.
• Option 4 ('gap between infrastructural facilities in developed and developing nations'): Incorrect. As per official verified records, 'the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('the difference between poverty line and actual income level of all those living below that line').