MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography World Geography & Earth Sciences FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

संयुक्त राष्ट्र सागरी कायद्याच्या अधिवेशनानुसार (UNCLOS), भारताचा अनन्य आर्थिक क्षेत्र (EEZ) __________ पर्यंत पसरलेला आहे.

According to the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), India’s Exclusive Economic Zone (EEZ) extends upto __________.

पर्याय (Options):
A

200 नॉटिकल मैल

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

300 नॉटिकल मैल

C

500 नॉटिकल मैल

D

400 नॉटिकल मैल

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • संयुक्त राष्ट्र सागरी कायद्याच्या अधिवेशनानुसार (UNCLOS), भारताचा अनन्य आर्थिक क्षेत्र (EEZ) तळापासून 200 नॉटिकल मैल पर्यंत पसरलेला आहे. • EEZ किनारी राष्ट्राला या क्षेत्रामध्ये नैसर्गिक संसाधनांवर, ज्यामध्ये पाणी आणि वाऱ्यापासून ऊर्जा उत्पादन यांचा समावेश आहे, सार्वभौम अधिकार वापरण्याची परवानगी देतो. • UNCLOS, जे 1982 मध्ये स्वीकारले गेले, राष्ट्रांचे जगाच्या समुद्रांच्या वापरासंदर्भातील अधिकार आणि जबाबदाऱ्या परिभाषित करते. • EEZ मध्ये, भारताला सागरी संसाधने, मत्स्यव्यवसाय आणि खनिज उत्खनन यांचा वापर आणि व्यवस्थापन करण्याचा अनन्य अधिकार आहे. • UNCLOS हे सुनिश्चित करते की राष्ट्रे आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सहकार्य राखण्यासाठी एकमेकांच्या EEZ सीमांचा आदर करतात. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • तळरेषा: तळरेषा ही किनाऱ्यावरील कमी पाण्याची रेषा आहे, जिथून EEZ साठी 200 नॉटिकल मैल मोजले जातात. • प्रादेशिक समुद्र: हा तळरेषेपासून 12 नॉटिकल मैल पर्यंत पसरलेला आहे, जिथे किनारी राष्ट्र संपूर्ण सार्वभौमत्व वापरते. • संलग्न क्षेत्र: हा 12 ते 24 नॉटिकल मैल पर्यंत पसरलेला आहे, जिथे एखादा देश सीमाशुल्क, इमिग्रेशन आणि प्रदूषणाशी संबंधित कायदे लागू करू शकतो. • उच्च समुद्र: EEZ च्या पलीकडे उच्च समुद्र आहेत, जे कोणत्याही देशाच्या अधिकारक्षेत्रात नसलेले आंतरराष्ट्रीय पाणी आहेत. • UNCLOS चे महत्त्व: UNCLOS विवादांचे निराकरण करण्यासाठी आणि राष्ट्रांमध्ये सागरी संसाधनांचे न्यायपूर्ण वाटप सुनिश्चित करण्यासाठी एक चौकट प्रदान करते. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — '200 नॉटिकल मैल'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये World Geography & Earth Sciencesसाठी '200 नॉटिकल मैल' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: World Geography & Earth Sciences ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ '200 नॉटिकल मैल' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('300 नॉटिकल मैल') आणि पर्याय 1 ('200 नॉटिकल मैल') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('300 नॉटिकल मैल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '200 नॉटिकल मैल' हे ठरते. • पर्याय 3 ('500 नॉटिकल मैल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '200 नॉटिकल मैल' हे ठरते. • पर्याय 4 ('400 नॉटिकल मैल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '200 नॉटिकल मैल' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('200 नॉटिकल मैल') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('300 नॉटिकल मैल') आणि पर्याय 1 ('200 नॉटिकल मैल') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — '200 नॉटिकल मैल'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये World Geography & Earth Sciencesसाठी '200 नॉटिकल मैल' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('300 नॉटिकल मैल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '200 नॉटिकल मैल' हे ठरते. • पर्याय 3 ('500 नॉटिकल मैल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '200 नॉटिकल मैल' हे ठरते. • पर्याय 4 ('400 नॉटिकल मैल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '200 नॉटिकल मैल' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('200 नॉटिकल मैल') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):