MPSC Test Logo mpsctest.in
History Rise of Indian Nationalism FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1916 च्या लखनऊ कराराचे महत्त्व काय होते?

What was the significance of the Lucknow Pact of 1916?

पर्याय (Options):
A

त्यामुळे चले जाव आंदोलन झाले

B

तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

त्याने खादीच्या वापराला बंदी घातली

D

त्याने हिंदीला एकमेव भाषा म्हणून मान्यता दिली

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर - तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 1916 चा लखनऊ करार • लखनौ करार हा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि अखिल भारतीय मुस्लिम लीग यांच्यातील एक महत्त्वाचा करार होता. • या कराराचा उद्देश ब्रिटिश वसाहती शासकांसमोर एकसंघ आघाडी सादर करण्यासाठी राजकीय समझोता साधणे हा होता. • स्वतंत्र मतदारसंघ • या करारात मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघाची संकल्पना स्वीकारण्यात आली, याचा अर्थ मुस्लिम त्यांचे स्वतःचे प्रतिनिधी निवडतील. • याचा उद्देश भारतातील मुस्लिम समाजाच्या राजकीय हक्कांचे रक्षण करणे हा होता. • समुदायांमध्ये एकता • हा करार स्वातंत्र्य संग्रामातील हिंदू-मुस्लिम ऐक्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल होते. • याने स्वयंप्रशासनासारख्या समान ध्येयासाठी दोन प्रमुख समुदायांमध्ये सहकार्य दाखवले. पूरक माहिती: • ऐतिहासिक संदर्भ • हा करार 1916 मध्ये लखनौ येथे झालेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनात स्वाक्षरित करण्यात आला. • हा काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील पहिला औपचारिक करार होता. • भारतीय राजकारणावर परिणाम • लखनौ करारामुळे भारतीय नेत्यांमध्ये राजकीय एकता आणि सहकार्याची भावना निर्माण होण्यास मदत झाली. • याने भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील भविष्यातील संयुक्त प्रयत्नांचा पाया घातला. • मर्यादा • स्वतंत्र मतदारसंघांची स्वीकृती नंतर एक वादग्रस्त मुद्दा बनली, ज्यामुळे समुदायांमध्ये विभागणी झाली. • तथापि, त्यावेळी मुस्लिम लीगला राष्ट्रीय चळवळीत आणण्यासाठी हे एक आवश्यक पाऊल मानले गेले.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('त्याने खादीच्या वापराला बंदी घातली') आणि पर्याय 2 ('तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1916 = तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1916 च्या संदर्भात 'तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('त्यामुळे चले जाव आंदोलन झाले'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता' हे ठरते. • पर्याय 3 ('त्याने खादीच्या वापराला बंदी घातली'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता' हे ठरते. • पर्याय 4 ('त्याने हिंदीला एकमेव भाषा म्हणून मान्यता दिली'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('तो काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यातील स्वतंत्र मतदारसंघाबाबतचा करार होता') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):