सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर मॅडम ब्लाव्हत्स्की हे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• थिऑसॉफिकल सोसायटीची स्थापना मॅडम एच.पी. ब्लाव्हत्स्की आणि कर्नल ऑल्कोट यांनी 1875 मध्ये न्यूयॉर्कमध्ये केली होती. त्यामुळे पर्याय 4 हे योग्य उत्तर आहे.
• 1882 मध्ये, सोसायटीचे मुख्यालय भारतात मद्रास (आताचे चेन्नई) जवळ अड्यार येथे स्थापन करण्यात आले.
• थिओसॉफी हे गूढवाद आणि अध्यात्मवाद (बौद्ध आणि हिंदू विचारांच्या प्रचंड प्रभावांसह) मेटाफिजिक्ससह एकत्रित करणारे तत्वज्ञान होते.
• एकात्मतेला प्रोत्साहन देणारी 'बंधुता' अशी समाजाची रचना झाली.
• जेव्हा तो पृथ्वीवर आला तेव्हा 'वर्ल्ड टीचर' येण्यासाठी जगाला तयार करण्याबाबतही समाज चिंतित होता.
पूरक माहिती:
• "थिओसॉफी" हा शब्द ग्रीक थिओसोफियापासून आला आहे, जो दोन शब्दांनी बनलेला आहे: थिओस ("देव," "देव," किंवा "दैवी") आणि सोफिया ("ज्ञान").
• त्यामुळे थिओसोफियाचे भाषांतर "देवांचे ज्ञान", "दैवी गोष्टींमधील ज्ञान" किंवा "दैवी ज्ञान" असे केले जाऊ शकते.
• "थिओसॉफी" हा शब्द प्रथम आपल्या युगाच्या 3 ते 6 व्या शतकात अलेक्झांड्रियन निओ-प्लॅटोनिक तत्त्वज्ञांनी लिखित स्वरूपात वापरला.
• 19 व्या शतकाच्या शेवटच्या तिमाहीत मॅडम ब्लाव्हत्स्की, कर्नल ऑल्कोट आणि समविचारी लोकांच्या एका गटाने थिऑसॉफिकल सोसायटीची स्थापना केली, त्यामुळे हा शब्द पुन्हा प्रकाशात आला.
The correct answer is Madam Blavatsky.
Explanation & Key Takeaways:
• The Theosophical Society was founded by Madame H. P. Blavatsky and Colonel Olcott in New York in 1875. Hence, option 4 is the correct answer.
• In 1882, the headquarters of the Society were established in Adyar, near Madras (now Chennai) in India.
• Theosophy was a philosophy combining mysticism and spiritualism (with heavy influences from Buddhist and Hindu thought) with metaphysics.
• Society was fashioned as a 'brotherhood' promoting unity.
• Society was also concerned with preparing the world for the coming of the 'World Teacher' when he arrived on Earth.
Related Concepts:
• The term "Theosophy" comes from the Greek theosophia, which is composed of two words: theos ("god," "gods," or "divine") and sophia ("wisdom").
• Theosophia, therefore, may be translated as the "wisdom of the gods," "wisdom in things divine," or "divine wisdom".
• The word "theosophy" was first used in writing during the 3rd to the 6th century of our era by the Alexandrian Neo-Platonic philosophers.
• In the last quarter of the 19th century Mme. Blavatsky, Col. Olcott, and a group of like-minded people founded the Theosophical Society, thus bringing the term back into the light again.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('ॲनी बेझंट') आणि पर्याय 4 ('मॅडम ब्लाव्हत्स्की') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Annie Besant') with Option 4 ('Madame Blavatsky'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1875 = मॅडम ब्लाव्हत्स्की'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1875 च्या संदर्भात 'मॅडम ब्लाव्हत्स्की' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1875 = Madame Blavatsky'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1875 directly with 'Madame Blavatsky'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('ॲनी बेझंट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मॅडम ब्लाव्हत्स्की' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('मार्गारेट कझन्स'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मॅडम ब्लाव्हत्स्की' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('नेली सेनगुप्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मॅडम ब्लाव्हत्स्की' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('मॅडम ब्लाव्हत्स्की') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Annie Besant'): Incorrect. As per official verified records, 'Madame Blavatsky' is the valid fact.
• Option 2 ('Margaret Cousins'): Incorrect. As per official verified records, 'Madame Blavatsky' is the valid fact.
• Option 3 ('Nelly Sengupt'): Incorrect. As per official verified records, 'Madame Blavatsky' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Madame Blavatsky').