योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे म्हणजेच शीख सुधारणा चळवळ.
• अकाली चळवळ ही भारतातील गुरुद्वारांमध्ये सुधारणा घडवून आणण्याची मोहीम होती.
• त्याला गुरुद्वारा सुधारणा चळवळ असेही म्हणतात.
• ही चळवळ 1920 ते 1925 या काळात सक्रिय होती.
• सिंह सभेच्या राजकीय शाखेने (अकाली दल) चळवळ सुरू केली होती.
• पंजाब हे अकाली चळवळीचे मुख्य केंद्र होते.
• शीख गुरुद्वारा अधिनयम 1922 मध्ये मंजूर झाला.
• यंग बंगाल चळवळीची सुरुवात हेन्री लुई व्हिव्हियन डेरोजिओ यांनी केली होती.
• कलकत्ता येथील हिंदू महाविद्यालयातून उदयास आलेल्या बंगाली मुक्त विचारवंतांचा हा गट होता.
• हेन्री लुई व्हिव्हियन डेरोझियोचे अनुयायी डेरोझियन म्हणून ओळखले जात होते.
• प्रार्थना समाजाची सुरुवात 1867 मध्ये झाली.
• दादोबा पांडुरंग आणि आत्माराम पांडुरंग यांनी स्थापना केली.
• वीरसालिंगम पंतुलु यांनी दक्षिण भारतात ही चळवळ उभी केली.
• थिऑसॉफिकल चळवळीची स्थापना 1875 मध्ये झाली.
• कर्नल ऑल्कोट आणि मॅडम ब्लाव्हत्स्की यांनी स्थापना केली.
• 1882 मध्ये मुख्यालय अडायर येथे स्थलांतरित झाले.
The correct answer is option 4 i.e Sikh Reform Movement.
Explanation & Key Takeaways:
• The Akali movement was a campaign to bring reform in the Gurdwaras in India.
• Also called the Gurdwara Reform Movement.
• This movement was active between 1920 to 1925.
• Movement was started by the Singh Sabha's political wing (Akali Dal)
• Punjab was the main center of the Akali movement.
• The Sikh Gurdwara Act was passed in 1922.
Related Concepts:
• The Young Bengal Movement was started by Henry Louis Vivian Derozio.
• It was a group of Bengali free thinkers emerging from Hindu College, Calcutta.
• The followers of Henry Louis Vivian Derozio were known as Derozians.
• The Prarthana Samaj was started in 1867.
• Founded by Dadoba Pandurang and Atmaram Pandurang.
• Veeresalingam Pantulu emerged this movement in south India.
• Theosophical Movement was founded in 1875.
• Founded by Colonel Olcott and Madame Blavatsky.
• Headquarters shifted to Adayar in 1882.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('यंग बंगाल चळवळ') आणि पर्याय 4 ('शीख सुधारणा चळवळ') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Young Bengal Movement') with Option 4 ('Sikh Reform Movement'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1920 = शीख सुधारणा चळवळ'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1920 च्या संदर्भात 'शीख सुधारणा चळवळ' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1920 = Sikh Reform Movement'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1920 directly with 'Sikh Reform Movement'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('यंग बंगाल चळवळ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शीख सुधारणा चळवळ' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('प्रार्थना समाज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शीख सुधारणा चळवळ' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('थिओसॉफिकल चळवळ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शीख सुधारणा चळवळ' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('शीख सुधारणा चळवळ') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Young Bengal Movement'): Incorrect. As per official verified records, 'Sikh Reform Movement' is the valid fact.
• Option 2 ('Prarthana Samaj'): Incorrect. As per official verified records, 'Sikh Reform Movement' is the valid fact.
• Option 3 ('Theosophical Movement'): Incorrect. As per official verified records, 'Sikh Reform Movement' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Sikh Reform Movement').