MPSC Test Logo mpsctest.in
History Rise of British Power FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

19 व्या शतकात ब्रिटनच्या औद्योगिकीकरणासह

With the industrialization of Britain in the 19th century

पर्याय (Options):
A

भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

भारताने ब्रिटीश उद्योगांना स्वस्त दरात कामगार दिले

C

ब्रिटीश औद्योगिक उत्पादनांसाठी भारत मोठी बाजारपेठ बनला

D

भारतात अनेक उद्योग स्थापन झाले

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
औद्योगिकीकरण हा सामाजिक आणि आर्थिक बदलांचा काळ आहे ज्यायोगे एखाद्या मानवी समुदायाला शेतीप्रधान समाजातून औद्योगिक समाजात रूपांतरित केले जाते, ज्यामध्ये अर्थव्यवस्थेच्या विस्तृत पुनर्रचनांचा समावेश होतो. ब्रिटीश सत्तेच्या स्थापनेपूर्वी भारताची स्वतंत्र अर्थव्यवस्था होती. • जरी बहुतेक लोकांचा जगण्याचा मुख्य स्त्रोत शेती होती, तरीही, देशाच्या अर्थव्यवस्थेमध्ये विविध प्रकारचे उत्पादन कार्यरत होते. • सुती आणि रेशीम वस्त्र, धातू व मौल्यवान दगडांची कामे इत्यादी क्षेत्रात हस्तकलेच्या उद्योगांसाठी भारत विशेषतः प्रसिद्ध होता. • वसाहती सरकारने घेतलेल्या आर्थिक धोरणांनामध्ये भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या विकासापेक्षा त्यांच्या देशातील आर्थिक हितसंबंधांचे संरक्षण आणि संवर्धनाबाबत त्यांना अधिक चिंता होती. • निर-औद्योगिकीकरणामागील ब्रिटिशांचे दोन मूळ हेतू होते. • भारतातील कच्च्या मालाची ब्रिटीश उद्योगांना स्वस्त दरात निर्यात करणे. • भारतीय बाजारात ब्रिटीश उत्पादने जास्त दराने विक्री करणे. • ब्रिटिश लोकांनी भेदभावात्मक दर धोरणाचे अनुसरण केले. • भेदभावात्मक दर धोरण हे भारततील कच्च्या मालाची मुक्त निर्यात, ब्रिटनमधून तयार वस्तूंची आयात आणि भारतीय हस्तकांच्या निर्यातीवरील भारी शुल्क असे दर्शविते. • म्हणूनच, ब्रिटिश उद्योगांना कच्च्या मालाचा पुरवठा करणारा भारत मुख्य पुरवठादार बनला .
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('भारताने ब्रिटीश उद्योगांना स्वस्त दरात कामगार दिले') आणि पर्याय 1 ('भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'कालानुक्रम = भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात कालानुक्रम च्या संदर्भात 'भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('भारताने ब्रिटीश उद्योगांना स्वस्त दरात कामगार दिले'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला' हे ठरते. • पर्याय 3 ('ब्रिटीश औद्योगिक उत्पादनांसाठी भारत मोठी बाजारपेठ बनला'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला' हे ठरते. • पर्याय 4 ('भारतात अनेक उद्योग स्थापन झाले'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('भारत ब्रिटीश उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचा मुख्य पुरवठादार बनला') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):