बरोबर उत्तर मुळशी सत्याग्रह आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
पांडुरंग बापट किंवा सेनापती बापट
• 'सेनापती बापट' या नावाने प्रसिद्ध असलेले पांडुरंग महादेव बापट हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक आकर्षक व्यक्तिमत्त्व राहिले आहेत.
• 1921 च्या मुळशी सत्याग्रहादरम्यान बापट यांना ‘सेनापती’ किंवा ‘नायक’ म्हटले गेले.
• दादाभाई नौरोजींच्या ‘पॉवर्टी इन इंडिया’ या विवेचक-निबंधाने त्यांना भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील ब्रिटीश राजवटीचे शोषणात्मक स्वरूप समजण्यास मदत केली.
• व्ही.डी. सावरकर यांच्याशी भेट झाल्यावर त्यांनी पॅरिसला जाऊन त्यांच्या रशियन साथीदारांसोबत स्फोटके बनवण्याचे तंत्र आत्मसात केले.
• बॉम्ब कसे बनवायचे हे शिकून घेतल्यानंतर, ते 1908 मध्ये एक 'बॉम्ब मॅन्युअल' घेऊन भारतात परतले, हे बॉम्ब मॅन्युअल आणि दोन रिव्हॉल्व्हर गुप्तपणे देशभरातील क्रांतिकारकांना वितरित केला गेला
• भारतीय स्वातंत्र्याच्या कारणासाठी पूना परिसरात स्थानिक समर्थन बळकट करण्याच्या प्रयत्नात ते बाळ गंगाधर टिळक यांच्याशी सामील झाले.
• 1920 पर्यंत, त्यांनी गांधींच्या ‘स्वराज्य’ याची संकल्पना आत्मसात केली.
The correct answer is Mulshi Satyagraha.
Explanation & Key Takeaways:
Pandurang Bapat or Senapati Bapat
• Pandurang Mahadev Bapat, popularly known as ‘Senapati Bapat,’ remains a fascinating figure of the Indian Independence movement.
• Bapat was called ‘Senapati’ or ‘commander’ for his leadership during the Mulshi Satyagraha in 1921.
• Dadabhai Naoroji’s treatise ‘Poverty in India’, helped him understand the exploitative nature of British rule on the Indian economy.
• When he met with VD Savarkar, he went to Paris to acquire the technique of making explosives with his Russian associates.
• After learning how to make bombs, he came back to India in 1908 with a ‘bomb manual’, which was secretly distributed to revolutionaries across the country, and two revolvers.
• He joined Bal Gangadhar Tilak in his attempts to strengthen local support in the Poona area for the cause of Indian Independence.
• By 1920, he had bought into Gandhi’s vision of ‘swaraj.’
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('जंगल सत्याग्रह') आणि पर्याय 1 ('मुळशी सत्याग्रह') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Jungle Satyagraha') with Option 1 ('Mulshi Satyagraha'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1921 = मुळशी सत्याग्रह'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1921 च्या संदर्भात 'मुळशी सत्याग्रह' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1921 = Mulshi Satyagraha'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1921 directly with 'Mulshi Satyagraha'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('जंगल सत्याग्रह'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मुळशी सत्याग्रह' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('मीठ सत्याग्रह'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मुळशी सत्याग्रह' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('वैयक्तिक सत्याग्रह'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'मुळशी सत्याग्रह' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('मुळशी सत्याग्रह') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Jungle Satyagraha'): Incorrect. As per official verified records, 'Mulshi Satyagraha' is the valid fact.
• Option 3 ('Salt Satyagraha'): Incorrect. As per official verified records, 'Mulshi Satyagraha' is the valid fact.
• Option 4 ('Individual satyagraha'): Incorrect. As per official verified records, 'Mulshi Satyagraha' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Mulshi Satyagraha').