सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I) हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
जी. जी. आगरकर
• 1881 मध्ये जी. जी. आगरकर यांच्या नेतृत्वाखाली केसरी हे मराठी मासिक सुरू करण्यात आले होते.
• 1888 मध्ये त्यांनी ‘सुधारक’ हे साप्ताहिक सुरू केले होते.
• सामाजिक सुधारणा हा सुधारक या सप्ताहिकाचा प्रमुख उद्देश होता.
• आगरकरांचे लेखन केवळ समाजाच्या सामाजिक समस्यांवर लक्ष केंद्रित करत नाही तर त्या काळातील आर्थिक व धार्मिक समस्यांवरही लक्ष केंद्रित करते.
• जातीव्यवस्था, शिमोगा उत्सव, धर्माच्या नावाखाली होणारी पशुहत्या, ग्रहणांचे काही गैरसमज इत्यादींवर त्यांनी आपल्या धार्मिक विचारांतून टीका केली होती.
• त्यांनी सती प्रथा, पुनर्जन्म, धर्मांतर इत्यादींवरही टीका केली.
ज्योतिबा फुले
• यांना भारतीय समाजसुधारणेचे जनक व महाराष्ट्राचे मार्टिन ल्यूथर किंग म्हटले जाते.
• त्यांनी 1848 मध्ये पुण्यात मुलींची पहिली शाळा सुरू केली आणि 1852 मध्ये अस्पृश्यांसाठी स्वतंत्र शाळा सुरू केली होती.
• त्यांनी विधवा पुनर्विवाह तसेच पुरुष व स्त्रिया दोघांसाठीचे लग्नाचे वय 18 वर्षे करण्याचे समर्थन केले होते.
• वर्णव्यवस्था आणि जातिव्यवस्थेवर त्यांनी टीका केली.
• ज्योतिबा फुले यांचे साहित्यिक कार्य:
• तृतीयरत्न (नाटक)
• ब्राम्हणांचे कसब
• गुलामगिरी
• इशारा
• सार्वजनिक सत्यधर्म
भाऊ दाजी लाड
• राजकारणी, शिक्षण सुधारक, समाजसुधारक व आर्थिक विकासक अशी त्यांची ओळख होती.
• स्त्री भ्रूणहत्येशी संबंधित लेखासाठी त्यांना पारितोषिक मिळाले होते.
रामकृष्ण भांडारकर
• युरोपियन नियतकालिकांमध्ये त्यांनी अनेक शोधनिबंध प्रकाशित केले होते.
• युरोपातील विज्ञानातील घडामोडी त्यांना चांगल्या प्रकारे माहीत होत्या.
• कठोर परिश्रम करून त्यांनी स्त्री शिक्षण, विधवा पुनर्विवाह व बालविवाहाच्या विरोधात प्राचीन संस्कृत व पाली ग्रंथांमध्ये मंजुरी मिळवली.
• त्यांचे उल्लेखनीय योगदान:
• अर्ली हिस्ट्री ऑफ डेक्कन (1884),
• वैष्णविझम, शैविझम अँड अदर मायनर रिलिजन्स (1913),
• ए पीप इन्टू अर्ली हिस्ट्री ऑफ इंडिया (1920) आणि
• कलेक्टेड वर्क्स ऑफ श्री. आर.जी. भांडारकर (1933)
The correct answer is a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I).
Explanation & Key Takeaways:
G. G. Agarkar
• In 1881 Kesari a Marathi magazine was started under G. G. Agarkar.
• In 1888 he started Sudharak Magazine.
• Social reform was the main objective of Sudharak Magazine.
• Agarkar's writing not only focuses on the social problems of society but also on economic and religious issues of that time.
• In his religious thoughts, he criticizes the caste system, Shimoga festival, animal killing in name of religion, some misconceptions of eclipses, etc.
• He also criticizes the Sati Pratha, the notion of rebirth, proselyte, etc
Jyotiba Phule
• He was regarded as the father of the Indian Social Reform, and Martin Luther King of Maharashtra.
• He 1848 started the first school of girls in Pune, and in 1852 he started a separate school for untouchables
• He supported widow remarriage and 18 years of marriage age for both males and females.
• He criticizes the Varna system and the Caste system.
• Literary work of Jyotiba Phule
• Tritiya Ratna (Drama)
• Bramhnache Kasab
• Gulamgiri
• Ishara
• Sarvajanik satydharma
Bhau Daji Lad
• He was known as a politician, Education reformer, Social reformer, and Economic development
• He was awarded a prize for an article related to female infanticide.
Ram Krishna Bhandarkar
• He published several research papers in European journals.
• He was well aware of the developments in Science in Europe.
• Working hard he sought out sanctions in ancient Sanskrit and Pali texts in support of women's education, widow remarriages, and child marriage.
• His notable contributions are
• Early History of Deccan (1884),
• Vaishnavism – Shaivism and Other Minor Religions (1913),
• A Peep into Early History of India (1920) and
• Collected Works of R. G. Bhandarkar (1933).
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('a-(I), b-(III), c-(IV), d-(II)') आणि पर्याय 1 ('a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('a-(I), b-(III), c-(IV), d-(II)') with Option 1 ('a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1881 = a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1881 च्या संदर्भात 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1881 = a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1881 directly with 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('a-(I), b-(III), c-(IV), d-(II)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('a-(II), b-(IV), c-(Iii), d-(I)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('a-(IV), b-(III), c-(II), d-(I)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('a-(I), b-(III), c-(IV), d-(II)'): Incorrect. As per official verified records, 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' is the valid fact.
• Option 3 ('a-(II), b-(IV), c-(Iii), d-(I)'): Incorrect. As per official verified records, 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' is the valid fact.
• Option 4 ('a-(IV), b-(III), c-(II), d-(I)'): Incorrect. As per official verified records, 'a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('a-(II), b-(III), c-(IV), d-(I)').