सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर लाला लजपत राय आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस:
• ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस (AITUC) हा भारतातील सर्वात जुना ट्रेड युनियन फेडरेशन आहे.
• तो भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाशी संबंधित आहे.
• कामगार मंत्रालयाच्या तात्पुरत्या आकडेवारीनुसार, AITUC ची 2013 मध्ये 14.2 दशलक्ष सदस्यसंख्या होती.
• त्याची स्थापना 31 ऑक्टोबर 1920 रोजी लाला लजपत राय यांच्या अध्यक्षतेखाली झाली.
• 1945 पर्यंत जेव्हा संघटना पक्षाच्या तत्त्वावर संघटित झाल्या, तेव्हा ही भारतातील प्राथमिक कामगार संघटना होती.
• कामगार संघटनांचा मुख्य उद्देश कामगारांना अधिक अनुकूल कामकाजाच्या परिस्थितीसाठी आणि इतर फायद्यांसाठी सामूहिक सौदेबाजीद्वारे वाटाघाटी करण्याची शक्ती देणे हा आहे.
• कामगार संघटनेची उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे आहेत.
• कामगारांना चांगले वेतन देऊन त्यांची आर्थिक स्थिती सुधारणे.
• कामगारांना चांगल्या कामाची परिस्थिती सुरक्षित करण्यासाठी.
• एंटरप्राइझ/संस्थेच्या नफ्यातून कामगारांसाठी बोनस सुरक्षित करण्यासाठी.
पूरक माहिती:
• सी राजगोपालाचारी
• सी. राजगोपालाचारी (1878-1972) हे भारतीय वकील, लेखक आणि स्वातंत्र्य कार्यकर्ते होते.
• ते राजाजी, सीआर आणि मूथरिग्नार राजाजी म्हणून लोकप्रिय होते.
• भारत प्रजासत्ताक होण्यापूर्वी ते शेवटचे गव्हर्नर जनरल होते.
• स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांच्या योगदानासाठी तसेच त्यांच्या बौद्धिक आणि प्रशासकीय पराक्रमासाठी त्यांचे स्मरण केले जाते.
• 1954 मध्ये त्यांना भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, भारतरत्न देऊन सन्मानित करण्यात आले.
• चंद्रशेखर आझाद
• आझाद यांचा जन्म 23 जुलै 1906 रोजी मध्य प्रदेशातील अलीराजपूर जिल्ह्यात झाला.
• चंद्रशेखर, त्यावेळचा 15 वर्षांचा विद्यार्थी, डिसेंबर 1921 मध्ये असहकार चळवळीत सामील झाला. परिणामी, त्याला अटक करण्यात आली.
• न्यायदंडाधिकाऱ्यांसमोर हजर केल्यावर, त्याने आपले नाव "आझाद" (मुक्त), वडिलांचे नाव "स्वतंत्रता" (स्वातंत्र्य) आणि निवासस्थान "जेल" असे दिले. त्यामुळे ते चंद्रशेखर आझाद म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
• गांधींनी 1922 मध्ये असहकार आंदोलन स्थगित केल्यानंतर आझाद हिंदुस्थान रिपब्लिकन असोसिएशन (HRA) मध्ये सामील झाले.
• क्रांतिकारी उपक्रमांसाठी बहुतेक निधी संकलन सरकारी मालमत्तेवर दरोडा टाकून होते. त्याच अनुषंगाने, काकोरी, लखनौजवळ काकोरी ट्रेन रॉबरी 1925 मध्ये एचआरएने केली होती.
• आझाद पार्क येथे त्यांचे निधन झाले27 फेब्रुवारी 1931 रोजी अलाहाबाद.
• मोतीलाल नेहरू
• पंडित मोतीलाल नेहरू हे एक वकील आणि राजकारणी होते ज्यांचा जन्म 1861 मध्ये झाला होता.
• ते 1909 मध्ये संयुक्त प्रांत परिषदेवर निवडून आले .
• ते पंडित मदन मोहन मालवीय यांचे समकालीन होते.
• 1911 मध्ये किंग जॉर्ज पंचम यांच्या भेटीच्या सन्मानार्थ त्यांनी दिल्ली दरबाराला हजेरी लावली होती.
• 1911 मध्ये मोतीलाल यांची संयुक्त प्रांत काँग्रेसच्या अध्यक्षपदी निवड झाली.
The correct answer is Lala Lajpat Rai.
Explanation & Key Takeaways:
All India Trade Union Congress:
• The All India Trade Union Congress (AITUC) is the oldest trade union federation in India.
• It is associated with the Communist Party of India.
• According to provisional statistics from the Ministry of Labour, AITUC had a membership of 14.2 million in 2013.
• It was founded on 31 October 1920 with Lala Lajpat Rai as its first president.
• Until 1945 when unions became organised on party lines, it was the primary trade union organisation in India.
• The main purpose of labour unions is to give workers the power to negotiate for more favourable working conditions and other benefits through collective bargaining.
• The following are the objectives of a trade union:
• To improve the economic lot of workers by securing them better wages.
• To secure workers better working conditions.
• To secure bonuses for the workers from the profits of the enterprise/organization.
Related Concepts:
• C Rajagopalachari
• C. Rajagopalachari (1878-1972) was an Indian lawyer, writer and independence activist.
• He was popular as Rajaji, C.R. and Mootharignar Rajaji.
• He was the last Governor-General before India became a republic.
• He is remembered for his contribution to the independence struggle as well as his intellectual and administrative prowess.
• In 1954, he was honoured with India’s highest civilian award, Bharat Ratna.
• Chandra Shekhar Azad
• Azad was born on 23rd July 1906 in the Alirajpur district of Madhya Pradesh.
• Chandra Shekhar, then a 15-year-old student, joined a Non-Cooperation Movement in December 1921. As a result, he was arrested.
• On being presented before a magistrate, he gave his name as "Azad" (The Free), his father's name as "Swatantrata" (Independence) and his residence as "Jail". Therefore, he came to be known as Chandra Shekhar Azad.
• After the suspension of the non-cooperation movement in 1922 by Gandhi, Azad joined Hindustan Republican Association (HRA).
• Most of the fund collection for revolutionary activities was done through robberies of government property. In line with the same, Kakori Train Robbery near Kakori, Lucknow was done in 1925 by HRA.
• He died at Azad Park in Allahabad on 27th February 1931.
• Motilal Nehru
• Pandit Motilal Nehru was a lawyer and politician who was born in the year 1861.
• He was elected to United Provinces Council in 1909.
• He was contemporary of Pandit Madan Mohan Malaviya.
• He attended the Delhi Durbar in 1911 in honour of the visit of King George V.
• Motilal was elected President of the United Province Congress in the year 1911.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('चंद्रशेखर आझाद') आणि पर्याय 2 ('लाला लजपत राय') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Chandra Shekhar Azad') with Option 2 ('Lala Lajpat Rai'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 2013 = लाला लजपत राय'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 2013 च्या संदर्भात 'लाला लजपत राय' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 2013 = Lala Lajpat Rai'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 2013 directly with 'Lala Lajpat Rai'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('सी राजगोपालाचारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाला लजपत राय' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('चंद्रशेखर आझाद'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाला लजपत राय' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('मोतीलाल नेहरू'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाला लजपत राय' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('लाला लजपत राय') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('C Rajagopalachari'): Incorrect. As per official verified records, 'Lala Lajpat Rai' is the valid fact.
• Option 3 ('Chandra Shekhar Azad'): Incorrect. As per official verified records, 'Lala Lajpat Rai' is the valid fact.
• Option 4 ('Motilal Nehru'): Incorrect. As per official verified records, 'Lala Lajpat Rai' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Lala Lajpat Rai').