MPSC Test Logo mpsctest.in
History Maratha Confederacy FMT-05
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

शिवाजी महाराजांनी मराठा साम्राज्याच्या कारभारासाठी स्थापन केलेल्या अष्टप्रधानांच्या संदर्भात पुढील जोड्या विचारात घ्या. +-----------+------------------+ | यादी - I | यादी - II | +-----------+------------------+ | 1. अमात्य | गृहमंत्री | | 2. सामंत | अर्थमंत्री | | 3. सचिव | परराष्ट्र मंत्री | +-----------+------------------+ खालीलपैकी कोणती जोडी चुकीच्या पद्धतीने जुळली आहे?

With the reference to the Ashtapradhan set up by Shivaji for the administration of the Maratha empire, consider the following pairs. +-----------+------------------+ | List - I | List - II | +-----------+------------------+ | 1. Amatya | Home Minister | | 2. Samant | Finance minister | | 3. Sachiv | Foreign Minister | +-----------+------------------+ Which of the following pair is INCORRECTLY matched?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1 आणि 2

B

फक्त 1 आणि 3

C

फक्त 2 आणि 3

D

1, 2, आणि 3

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर 1, 2, आणि 3 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अष्टप्रधान: मराठा साम्राज्याच्या प्रशासनासाठी शिवाजी महाराजांनी स्थापन केलेले हे आठ मंत्र्यांचे मंडळ होते. • ते खालील प्रमाणे होते : • पेशवे (पंतप्रधान) • अमात्य (अर्थमंत्री) म्हणून, जोडी 1 चुकीच्या पद्धतीने जुळली आहे. • वकिया-नविस (गृह मंत्री) • सामंत (परराष्ट्र मंत्री) म्हणून, जोडी 2 चुकीच्या पद्धतीने जुळली आहे. • सचिव (अधिकृत पत्रव्यवहार) म्हणून, जोडी 3 चुकीच्या पद्धतीने जुळली आहे. • पंडित राव (अधिकृत धार्मिक अधिकारी) • सर-ए-नौबत (सेना व्यवहार) • न्यायधीश (न्यायपालिका) • अष्टप्रधानांची कार्ये पुढीलप्रमाणे आहेत :- • मुख्य प्रधान किंवा पेशवे किंवा पंतप्रधान ज्यांचे कर्तव्य राज्याचे सामान्य कल्याण आणि हिताची काळजी घेणे होते. त्यांनी राजेंच्या अनुपस्थितीत काम पाहीले. • अमात्य किंवा अर्थमंत्र्यांनी राज्याची सर्व सार्वजनिक खाती तपासत आणि प्रतिआरेखित करत. • वकिया-नाविस किंवा मंत्री किंवा गृहमंत्री राजेंच्या कारवायांच्या आणि दरबारातील कामकाजाच्या नोंदी ठेवत असत. • सुमंत किंवा डाबीर किंवा परराष्ट्र मंत्री हे राजेंना युद्ध आणि शांतीच्या सर्व बाबतीत सल्ला द्यायचे आणि इतर देशांचे राजदूत व दूत प्राप्त करायचे. • सचीव किंवा शुरू नवीस किंवा गृहसचिव यांना मसुद्यात सुधारणा करण्याच्या अधिकाराने राजेंचे पत्रव्यवहार बघत होते. परगणा यांची खातीही तपासत होते. • पंडित राव किंवा ज्ञानाध्यक्ष किंवा सदर आणि मुहतसिब किंवा धर्मोपदेशक प्रमुख धर्म, समारंभ आणि दानधर्म यांची जबाबदारी सांभाळत असत. ते पुरोहिताची शिस्त आणि सार्वजनिक नैतिकतेच्या नियंत्रकचे न्यायाधीश होते. • न्यायधीश किंवा सरन्यायाधीश हे दिवाणी व लष्करी न्यायदानाची जबाबदारी सांभाळत असत. • सर-ए-नौबत किंवा सरसेनापतीपदाची भरती, संघटन आणि लष्कराच्या शिस्तीची जबाबदारी सांभाळत असत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2') आणि पर्याय 4 ('1, 2, आणि 3') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'कालानुक्रम = 1, 2, आणि 3'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात कालानुक्रम च्या संदर्भात '1, 2, आणि 3' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1, 2, आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1, 2, आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1, 2, आणि 3' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('1, 2, आणि 3') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):