सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
बाजीराव पेशवे हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• पुण्यातील शनिवार वाडा हा एक ऐतिहासिक राजवाडा आणि किल्ला आहे जो मराठा साम्राज्याच्या वैभव आणि भव्यतेचा इतिहास आहे.
• या जुन्या वाड्याला 287 वर्षांचा इतिहास आहे आणि ते मराठा राज्यकर्ते असलेल्या पेशव्यांची जागा होती.
• शनिवार वाडा बाजीराव पेशवे (पेशवा बाजीराव प्रथम) यांनी बांधला होता.
• ते मराठा साम्राज्याच्या छत्रपती शाहू महाराजांच्या अधिपत्याखाली सेनापती होते.
• त्यांनी 1730 मध्ये या जागेचा पाया घातला आणि बांधकाम 1732 मध्ये पूर्ण झाले.
पूरक माहिती:
• त्याच्या बांधकामानंतरच्या काही वर्षांमध्ये, पेशव्यांनी हवेलीमध्ये अनेक भर घातल्या, जसे की प्रवेशद्वार आणि बुरुजांसह तटबंदी, जलाशय, दरबार, कारंजे आणि इतर संरचना.
• पेशव्यांच्या इतिहासातील अनेक महत्त्वाच्या घटनांचाही हा वाडा साक्षीदार होता.
• शनिवार वाडा हे नाव शनिवार आणि वाडा म्हणजे निवासी संकुल या दोन मराठी शब्दांवरून आले आहे.
The correct answer is - Bajirao Peshwa
Explanation & Key Takeaways:
• Shaniwar Wada in Pune is a historical palace and fort that chronicles the glory and grandeur of the Maratha Empire.
• This old mansion boasts of a history of 287 years and was the seat of the Peshwas, who were the Maratha rulers.
• Shaniwar Wada was built by Bajirao Peshwa (Peshwa Baji Rao I ).
• He was a general under Chhatrapati Shahu Maharaj of the Maratha Empire.
• He laid the foundation of the site in 1730 and the construction was completed in 1732.
Related Concepts:
• Over the years after its construction, the Peshwas made many additions to the mansion, such as fortification walls with gateways and bastions, reservoirs, court halls, fountains, and other structures.
• The palace was also a witness to several significant events in the history of the Peshwas.
• The name Shaniwar Wada is derived from two Marathi words, Shaniwar meaning Saturday and Wada meaning a residential complex.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('नानासाहेब पेशवे') आणि पर्याय 1 ('बाजीराव पेशवे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Nanasaheb Peshwa') with Option 1 ('Bajirao Peshwa'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1730 = बाजीराव पेशवे'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1730 च्या संदर्भात 'बाजीराव पेशवे' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1730 = Bajirao Peshwa'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1730 directly with 'Bajirao Peshwa'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('नानासाहेब पेशवे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बाजीराव पेशवे' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('छत्रपती शिवाजी महाराज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बाजीराव पेशवे' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('छत्रपती संभाजी महाराज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बाजीराव पेशवे' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('बाजीराव पेशवे') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Nanasaheb Peshwa'): Incorrect. As per official verified records, 'Bajirao Peshwa' is the valid fact.
• Option 3 ('Shivaji Maharaj'): Incorrect. As per official verified records, 'Bajirao Peshwa' is the valid fact.
• Option 4 ('Sambhaji Maharaj'): Incorrect. As per official verified records, 'Bajirao Peshwa' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Bajirao Peshwa').