MPSC Test Logo mpsctest.in
History Rise of Indian Nationalism FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

समाजातील दुर्बल घटकांना सामाजिक न्याय मिळवून देण्यासाठी महाराष्ट्रात खालीलपैकी कोणत्या संघटनेची स्थापना करण्यात आली?

Which of the following associations was formed in Maharashtra to get social justice for the weaker sections of society?

पर्याय (Options):
A

थिओसॉफिकल सोसायटी

B

आर्य समाज

C

सत्यशोधक समाज

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

धर्म परिपालना योगम्

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर सत्यशोधक समाज आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • समाजातील दुर्बल घटकांना सामाजिक न्याय मिळवून देण्यासाठी महाराष्ट्रात स्थापन झालेली संघटना म्हणजे सत्यशोधक समाज. • सत्यशोधक समाजाची स्थापना ज्योतिराव फुले यांनी 1873 मध्ये खालच्या जाती आणि स्त्रियांच्या उन्नतीच्या उद्देशाने केली होती. • या चळवळीने भारतीय समाजातील ब्राह्मणी वर्चस्वाला आव्हान दिले आणि सामाजिक समानता, शिक्षण आणि महिलांच्या हक्कांची वकिली केली. • भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि दलित चळवळीच्या निर्मितीमध्ये या चळवळीचा मोठा वाटा होता . पूरक माहिती: • थिओसॉफिकल सोसायटी • थिऑसॉफिकल सोसायटी ही एक जगभरातील संस्था आहे ज्याचा उद्देश विविध धर्म आणि संस्कृतींमध्ये एकता आणि समजूतदारपणा वाढवणे आहे. • हेलेना पेट्रोव्हना ब्लाव्हत्स्की, हेन्री स्टील ऑल्कोट आणि विल्यम क्वान न्यायाधीश यांनी 1875 मध्ये युनायटेड स्टेट्समध्ये त्याची स्थापना केली होती. • थिऑसॉफीचा अभ्यास करणे आणि त्याचा प्रचार करणे हे समाजाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे, जे अध्यात्मिक आणि तात्विक शिकवणांचा एक संच आहे जे सार्वत्रिक आणि कालातीत असल्याचे मानले जाते. • आर्य समाज • आर्य समाज ही एक हिंदू सुधारणा चळवळ आहे ज्याची स्थापना स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी 1875 मध्ये वैदिक ज्ञानाचा प्रचार आणि हिंदू धर्मातील अंधश्रद्धा दूर करण्याच्या उद्देशाने केली होती. • चळवळ वेदांच्या अधिकारावर जोर देते आणि मूर्तिपूजा, जातिव्यवस्था आणि पशुबळी नाकारते. • भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत आर्य समाजाची महत्त्वाची भूमिका होती आणि हिंदू राष्ट्रवादी चळवळीवर त्याचा मोठा प्रभाव होता. • धर्म परिपालना योगम् • धर्म परिपालना योगम ही केरळमधील एक धार्मिक संस्था आहे ज्याचा उद्देश समाजसुधारक आणि आध्यात्मिक नेता श्री नारायण गुरु यांच्या शिकवणीचा प्रचार करणे आहे. • ही संस्था शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि समाजकल्याण या क्षेत्रांतील कार्यासाठी ओळखली जाते. • श्री नारायण गुरू हे केरळच्या सामाजिक सुधारणा चळवळीतील सर्वात प्रभावशाली व्यक्ती मानले जातात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('धर्म परिपालना योगम्') आणि पर्याय 3 ('सत्यशोधक समाज') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1873 = सत्यशोधक समाज'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1873 च्या संदर्भात 'सत्यशोधक समाज' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('थिओसॉफिकल सोसायटी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सत्यशोधक समाज' हे ठरते. • पर्याय 2 ('आर्य समाज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सत्यशोधक समाज' हे ठरते. • पर्याय 4 ('धर्म परिपालना योगम्'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सत्यशोधक समाज' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('सत्यशोधक समाज') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):