सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर आर्य समाज आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• आर्य समाज
• स्वामी दयानंद सरस्वती (1824-83) यांनी 1875 मध्ये आर्य समाजाची स्थापना केली. ते संस्कृत तज्ञ होते ज्यांनी कधीही इंग्रजीचा अभ्यास केला नव्हता. त्यामुळे पर्याय 1 योग्य आहे.
• स्वामी दयानंद सरस्वती यांना ‘भारताचे मार्टिन ल्यूथर’ म्हणून ओळखले जाते.
• त्यांनी ‘वेदांकडे परत या’ अशी घोषणा दिली.
• आर्य समाजाच्या सामाजिक मूल्यांमध्ये, इतर गोष्टींबरोबरच, देवाचे पितृत्व आणि माणसाचे बंधुत्व, स्त्री-पुरुष समानता, संपूर्ण न्याय आणि माणूस आणि माणूस आणि देश आणि राष्ट्र यांच्यातील न्याय्य खेळ यांचा समावेश होतो.
• विधवा पुनर्विवाहांप्रमाणेच आंतरजातीय विवाहांनाही प्रोत्साहन दिले गेले.
• बहुदेववाद आणि प्रतिमा पूजेवर अविश्वास, जाती-आधारित मर्यादांशी वैर, बालविवाह, समुद्र प्रवास बंदीला विरोध आणि स्त्रीशिक्षण आणि विधवा पुनर्विवाह यांचे समर्थन हे सर्व प्रमुख कार्यक्रम ब्राह्मो समाज आणि आर्य समाजाच्या सदस्यांनी सामायिक केले होते.
• आर्य समाजाचे उद्दिष्ट सत्य प्रकट केल्याप्रमाणे वेद, प्राचीन हिंदू धर्मग्रंथांची पुनर्स्थापना करणे हे होते. सर्व मानवजातीचे भौतिक, आध्यात्मिक आणि सामाजिक कल्याण सुधारणे हे त्याचे अतिरिक्त उद्दिष्ट होते.
The correct answer is Arya Samaj.
Explanation & Key Takeaways:
• Arya Samaj
• Swami Dayananda Saraswati (1824-83) founded the Arya Samaj in 1875. He was a Sanskrit expert who had never studied English. Hence option 1is correct.
• Swami Dayananda Saraswati is known as ‘Martin Luther of India’.
• He issued the slogan, "Back to the Vedas.
• The Arya Samaj's social values include, among other things, God's fatherhood and Man's fraternity, gender equality, total justice, and fair play between man and man and country and nation.
• Intercaste marriages were also promoted, as were widow remarriages.
• Disbelief in polytheism and image worship, hostility to caste-based limitations, child marriage, opposition to the ban of sea journeys, and advocacy for female education and widow remarriage were all key programs shared by Brahmo Samaj and Arya Samaj members.
• The aim of the Arya Samaj was to reestablish the Vedas, the earliest Hindu scriptures, as revealed truth. Its additional aim was to improve the physical, spiritual and social well-being of all mankind.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'आर्य समाज' हे अचूक उत्तर आहे.
Exam Trap: The question contains a negative constraint ('NOT' / 'INCORRECT'). Candidates often rush and mark a true statement instead of identifying 'Arya Samaj'.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1824 = आर्य समाज'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1824 च्या संदर्भात 'आर्य समाज' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1824 = Arya Samaj'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1824 directly with 'Arya Samaj'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('ब्राह्म समाज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आर्य समाज' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('पूणे सार्वजनिक सभा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आर्य समाज' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('प्रार्थना समाज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आर्य समाज' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('आर्य समाज') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Brahma Samaj'): Incorrect. As per official verified records, 'Arya Samaj' is the valid fact.
• Option 3 ('Poona Sarvajanik Sabha'): Incorrect. As per official verified records, 'Arya Samaj' is the valid fact.
• Option 4 ('Prarthana Samaj'): Incorrect. As per official verified records, 'Arya Samaj' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Arya Samaj').