MPSC Test Logo mpsctest.in
History Rise of Indian Nationalism FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

विधवा पुनर्विवाहाच्या बाजूने चळवळ कोणी सुरू केली?

Who started the movement in favor of widow remarriage?

पर्याय (Options):
A

राजा राम मोहन रॉय

B

स्वामी दयानंद

C

केशवचंद्र सेन

D

ईश्वरचंद्र विद्यासागर

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर ईश्वरचंद्र विद्यासागर आहे. महत्त्वाची टीप: • ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांनी आव्हान स्वीकारले आणि 7 डिसेंबर 1856 रोजी कोलकाता येथे स्वतःच्या पैशावर पहिला विधवा पुनर्विवाह केला. • विद्यासागर यांनी बालविवाहाच्या विरोधात जोरदार लढा दिला, महिलांच्या शिक्षणाच्या हक्काचे रक्षण केले. • हिंदू विधवा पुनर्विवाह कायदा, 1856 चा मसुदा लॉर्ड डलहौसीने तयार केला होता आणि लॉर्ड कॅनिंगने पास केला होता. • या विधवा पुनर्विवाह कायदा 1856 च्या अंमलबजावणीच्या वेळी; भारताचे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड कॅनिंग होते. • या कायद्यापूर्वी लॉर्ड विल्यम बेंटिक यांनी 1829 मध्ये सती प्रथा बंद केली होती. पूरक माहिती: • राजा राम मोहन रॉय • ते दोन स्थानिक साप्ताहिक वृत्तपत्रांचे संस्थापक आणि संपादक होते. संबद कौमुदी (बंगाली भाषेत) आणि मिरत-उल-अखबर (पर्शियन भाषेत). • राजा राम मोहन रॉय, 'भारतीय पुनर्जागरणाचे जनक', 'ब्राह्मोसमाज'चे संस्थापक आणि भारतीय समाजात प्रचलित असलेल्या सामाजिक दुष्प्रवृत्तींविरुद्ध अथक लढा देणारा माणूस. • रॉय हेच भारतातील पाश्चात्य शिक्षणाचा पायंडा पाडणारे होते. • त्यांनी 20 ऑगस्ट 1828 रोजी ब्राह्मो समाजाची स्थापना केली, ज्याने हिंदू समाजात अस्तित्वात असलेल्या वाईट प्रथा, विशेषत: 'सती' प्रथेविरुद्ध कार्य केले. • स्वामी दयानंद • आर्य समाजाची स्थापना स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी १८७५ मध्ये केली होती. • त्यांनी वेदांचे भाषांतर केले आणि तीन पुस्तके लिहिली: सत्यार्थ प्रकाश, वेद भास्य भूमिका आणि वेद भास्य. • त्यांनी “वेदांकडे परत जा” असा नारा दिला. • दयानंद अँग्लो वैदिक (DAV) शाळा त्यांच्या तत्त्वज्ञान आणि शिकवणींवर आधारित आहेत. • केशवचंद्र सेन • केशबचंद्र सेन यांनी 1866 मध्ये भारतातील ब्राह्मो समाजाची स्थापना केली.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('राजा राम मोहन रॉय') आणि पर्याय 4 ('ईश्वरचंद्र विद्यासागर') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1856 = ईश्वरचंद्र विद्यासागर'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1856 च्या संदर्भात 'ईश्वरचंद्र विद्यासागर' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('राजा राम मोहन रॉय'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ईश्वरचंद्र विद्यासागर' हे ठरते. • पर्याय 2 ('स्वामी दयानंद'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ईश्वरचंद्र विद्यासागर' हे ठरते. • पर्याय 3 ('केशवचंद्र सेन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ईश्वरचंद्र विद्यासागर' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('ईश्वरचंद्र विद्यासागर') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):