MPSC Test Logo mpsctest.in
History Modern Indian History FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

लंडनमध्ये ईस्ट इंडिया असोसिएशनची स्थापना कोणी केली?

Who founded the East India Association in London?

पर्याय (Options):
A

न्यायमूर्ती रानडे

B

आनंद मोहन बोस

C

ओ. ह्यूम

D

दादाभाई नौरोजी

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर लंडन आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • दादाभाई नौरोजी यांनी 1866 मध्ये ईस्ट इंडिया असोसिएशनची स्थापना केली. • लंडनमधील भारतीय सदस्य आणि निवृत्त ब्रिटीश अधिकाऱ्यांसोबत त्यांनी या संस्थेची स्थापना केली. • लंडन इंडियन सोसायटीऐवजी या असोसिएशनची स्थापना झाली. • असोसिएशनचे उद्देश : • भारताविषयीच्या बाबी आणि कल्पनांवर चर्चा करण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे, • आणि सरकारमध्ये भारतीयांना प्रतिनिधित्व प्रदान करणे. • दादाभाई नौरोजी यांनी 2 मे 1867 रोजी असोसिएशनमध्ये पहिले व्याख्यान दिले. • ईस्ट इंडिया असोसिएशनचे पहिले अध्यक्ष लॉर्ड लिवेदन होते. • ईस्ट इंडिया असोसिएशनने 1949 मध्ये नॅशनल इंडियन असोसिएशनचा समावेश केला आणि ब्रिटन, भारत आणि पाकिस्तान असोसिएशन बनले. • 1966 मध्ये ती पूर्वीची इंडिया सोसायटी, आता रॉयल इंडिया, पाकिस्तान आणि सिलोन सोसायटीमध्ये विलीन झाली आणि भारत, पाकिस्तान आणि सिलोनची रॉयल सोसायटी बनली. पूरक माहिती: • आनंद मोहन बोस हे एक प्रमुख बंगाली राष्ट्रवादी आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या संस्थापकांपैकी एक होते, परंतु ते ईस्ट इंडिया असोसिएशनमध्ये सहभागी नव्हते. • 1872 मध्ये, आनंद मोहन बोस यांनी ब्रिटनमधील भारतीय रहिवाशांमध्ये राष्ट्रवादाची भावना जागृत करण्यासाठी लंडनमध्ये भारतीय सोसायटीची स्थापना केली. • ए.ओ. ह्यूम हे ब्रिटिश नागरी सेवक होते. त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या स्थापनेत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती, परंतु ते ईस्ट इंडिया असोसिएशनशी संबंधित नव्हते. • न्यायमूर्ती रानडे हे महाराष्ट्रातील एक प्रमुख समाजसुधारक आणि राष्ट्रवादी होते, परंतु त्यांचा ईस्ट इंडिया असोसिएशनशी कोणताही संबंध नव्हता. महत्त्वाची टीप: • लंडन इंडियन सोसायटी • 1865 मध्ये दादाभाई नौरोजी यांच्या मार्गदर्शनाखाली लंडन इंडियन सोसायटीची स्थापना झाली. • हे भारतीय विद्यार्थ्यांनी राजकीय घटनांचा निषेध करण्यासाठी एक मंच म्हणून या सोसायटीची स्थापना स्थापना केली होते. • युरोपियन लोकांना मानद सदस्य होण्याची परवानगी होती परंतु ते मतदान करू शकत नव्हते किंवा पद धारण करू शकत नव्हते. • विद्यार्थ्यांच्या संस्थापक गटात डब्ल्यू.सी. बॅनर्जी, मनोमोहन घोष, फिरोजशाह मेहता आणि बद्रुद्दीन तयबजी यांचा समावेश होता. • 1866 मध्ये, लंडन इंडियन सोसायटीऐवजी ईस्ट इंडिया असोसिएशनची स्थापना झाली, तरीही लंडन इंडियन सोसायटी आणखी काही वर्षे काही वेगळ्या स्वरूपात अस्तित्वात राहिली.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('न्यायमूर्ती रानडे') आणि पर्याय 4 ('दादाभाई नौरोजी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1866 = दादाभाई नौरोजी'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1866 च्या संदर्भात 'दादाभाई नौरोजी' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('न्यायमूर्ती रानडे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दादाभाई नौरोजी' हे ठरते. • पर्याय 2 ('आनंद मोहन बोस'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दादाभाई नौरोजी' हे ठरते. • पर्याय 3 ('ए.ओ. ह्यूम'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दादाभाई नौरोजी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('दादाभाई नौरोजी') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):