सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा आहे.
• भारतीय परिषद अधिनियम 1909 याने गव्हर्नर जनरलला कार्यकारी परिषदेत एक भारतीय सभासदाची नेमणूक करण्याची परवानगी दिली, ज्यामुळे पहिल्या भारतीय सभासदाची निवडणूक झाली, ते होते सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा.
• लॉर्ड सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा, 1ले बरॉन सिन्हा हे प्रामुख्याने वकील आणि ब्रिटीश भारताचे मुत्सद्दी व्यक्ती होते.
• ते बिहार आणि ओरिसाचे पहिले गव्हर्नर होते, बंगालचे पहिले भारतीय महा अधिवक्ता, व्हाईसरॉयची पहिल्या कार्यकारी परिषदेत सामील होणारे पहिले भारतीय, आणि ब्रिटीश मंत्रालयात सामील होणारे पहिले भारतीय होते.
• 1886 मध्ये भारतात परतल्यानंतर सिन्हा यांनी कलकत्ता मध्ये यशस्वीरीत्या कायद्याचा सराव करायला सुरुवात केली.
• 1903 मध्ये सिन्हा यांनी इंग्रजी बॅरिस्टरांच्या दाव्याच्या वरचढ चढून ते भारतीय शासनाचे स्थायी समुपदेशक बनले.
• 1905 मध्ये बंगालचे महा अधिवक्ता होणारे हे पहिले भारतीय होते, हे पद 1908 मध्ये कायम झाले.
• 1 जानेवारी 1915 रोजी नववर्षाच्या सन्मानात त्यांना सर ही पदवी देण्यात आली.
• कॉंग्रेसच्या मुंबई अधिवेशनात, 1915 मध्ये सिन्हा यांची भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून नेमणूक करण्यात आली.
सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा
The correct answer is Satyendra Prasad Sinha.
Important Notes:
• The Indian Councils Act 1909 allowed the Governor-General to nominate one Indian member to the Executive Council, leading to the election of the first Indian member, Satyendra Prasanna Sinha.
• Lord Satyendra Prasanna Sinha, 1st Baron Sinha, was a prominent lawyer and statesman in British India.
• He was the first Governor of Bihar and Orissa, the first Indian Advocate-General of Bengal, the first Indian to join the Executive Council of the Viceroy, and the first Indian to join the British Ministry.
• Sinha established a successful law practice in Calcutta after returning to India in 1886.
• Sinha became Standing Counsel to the Government of India in 1903, overriding the English Barrister's claims.
• He was the first Indian to be appointed in 1905 as Bengal's Advocate-General, a post confirmed in 1908.
• He was knighted on 1 January 1915 in the New Year Honours.
• At the Bombay session of Congress, Sinha was elected President of the Indian National Congress in 1915.
Satyendra Prasad Sinha
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता
Solution Diagram
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('तेज बहादूर साप्रू') आणि पर्याय 1 ('सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Tej Bahadur Sapru') with Option 1 ('Satyendra Prasad Sinha'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1909 = सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1909 च्या संदर्भात 'सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1909 = Satyendra Prasad Sinha'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1909 directly with 'Satyendra Prasad Sinha'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('तेज बहादूर साप्रू'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('पीएस सिव स्वामी अय्यर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('सय्यद खान'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('सत्येंद्र प्रसाद सिन्हा') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Tej Bahadur Sapru'): Incorrect. As per official verified records, 'Satyendra Prasad Sinha' is the valid fact.
• Option 3 ('PS Siwaswami Iyer'): Incorrect. As per official verified records, 'Satyendra Prasad Sinha' is the valid fact.
• Option 4 ('Syed Ali Iman'): Incorrect. As per official verified records, 'Satyendra Prasad Sinha' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Satyendra Prasad Sinha').