योग्य उत्तर बाळ गंगाधर टिळक आहेत.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• पूणे येथे एप्रिल 1916 मध्ये बाळ गंगाधर टिळक यांनी होमरूल चळवळ सुरू केली.
• त्याची सुरुवात एनी बेझंट आणि सुब्रमण्यम स्वामी यांनी अद्यार, मद्रास येथे सप्टेंबर 1916 मध्ये केली होती.
• 1916-1918 अशी सुमारे 2 वर्षे ही चळवळ चालली.
• परिसंवाद आयोजित करणे, पत्रिकांचे वितरण इत्यादीद्वारे स्वराज्य (गृहराज्य) स्थापित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट होते.
• या चळवळीमुळे 1917 च्या मॉन्टेग घोषणेला सुरुवात झाली, ज्यामध्ये ब्रिटिश सरकारने जबाबदार सरकारच्या प्रगतीशीलतेसाठी प्रशासनाच्या प्रत्येक शाखेत भारतीयांचा सहभाग वाढवण्याचा निर्णय घेतला.
त्यामुळे, बाळ गंगाधर टिळकांनी पूना येथे होमरूल चळवळ सुरू केली होती असे आपण म्हणू शकतो.
The correct answer is Bal Gangadhar Tilak.
Explanation & Key Takeaways:
• The Home Rule Movement was started by Bal Gangadhar tilak in April 1916 at Poona.
• It was started by Annie Besant and Subramaniyam Swami at Adyar, Madras in September 1916.
• The movement lasted for about 2 years from 1916-1918.
• It aimed at establishing self-government (home rule) through conducting seminars, distributing pamphlets etc.
• The movement led to the Montague Declaration of 1917, wherein the British government decided to increase the association of Indians in every branch of administration for the progressive realisation of responsible government.
Thus, we can say that the Home Rule Movement was started in Poona by Bal Gangadhar Tilak.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('सुब्रमण्यम स्वामी') आणि पर्याय 3 ('बाळ गंगाधर टिळक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Subramaniyam Swami') with Option 3 ('Bal Gangadhar Tilak'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1916 = बाळ गंगाधर टिळक'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1916 च्या संदर्भात 'बाळ गंगाधर टिळक' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1916 = Bal Gangadhar Tilak'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1916 directly with 'Bal Gangadhar Tilak'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('एनी बेझंट'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बाळ गंगाधर टिळक' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('महात्मा गांधी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बाळ गंगाधर टिळक' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('सुब्रमण्यम स्वामी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बाळ गंगाधर टिळक' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('बाळ गंगाधर टिळक') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Annie Besant'): Incorrect. As per official verified records, 'Bal Gangadhar Tilak' is the valid fact.
• Option 2 ('Mahatma Gandhi'): Incorrect. As per official verified records, 'Bal Gangadhar Tilak' is the valid fact.
• Option 4 ('Subramaniyam Swami'): Incorrect. As per official verified records, 'Bal Gangadhar Tilak' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Bal Gangadhar Tilak').