योग्य उत्तर टेक्टोनिक हालचाल आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• त्सुनामी हे पृथ्वीवरील सर्वात दुर्मिळ धोक्यांपैकी एक आहेत आणि त्यापैकी बहुतेक लहान आणि विनाशकारी आहेत.
• खोल पाण्यावर, त्सुनामीची तरंगलांबी खूप लांब असते (बहुतेकदा शेकडो किलोमीटर लांब) जेव्हा त्सुनामी उथळ पाण्यात प्रवेश करते, तेव्हा तिची तरंगलांबी कमी होते आणि कालावधी अपरिवर्तित राहतो, ज्यामुळे लहरीची उंची वाढते.
• त्सुनामींना समुद्रात लहान मोठेपणा (लहरींची उंची) असते. हे काही सेंटीमीटर ते 30 मीटर उंचीपर्यंत असू शकते. तथापि, बहुतेक सुनामींची लहरींची उंची 3 मीटरपेक्षा कमी असते.
• ते उगमस्थानापासून सर्व दिशांना पसरते आणि संपूर्ण महासागर व्यापते.
• यात सामान्यत: लाटांची मालिका असते, ज्याचा कालावधी काही मिनिटांपासून तासांपर्यंत असतो.
The correct answer is Tectonic movement.
Explanation & Key Takeaways:
• Tsunamis are among Earth’s most infrequent hazards and most of them are small and nondestructive.
• Over deep water, the tsunami has very long wavelengths (often hundreds of kilometres long) when a tsunami enters shallow water, its wavelength gets reduced and the period remains unchanged, which increases the wave height.
• Tsunamis have a small amplitude (wave height) offshore. This can range from a few centimetres to over 30 m in height. However, most tsunamis have less than 3 m wave height.
• It radiates in all directions from the point of origin and covers the entire ocean.
• It generally consists of a series of waves, with periods ranging from minutes to hours.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('पृथ्वीचे परिभ्रमण') आणि पर्याय 1 ('टेक्टोनिक हालचाल') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Earth's rotation') with Option 1 ('Tectonic movement'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'टेक्टोनिक हालचाल'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geographyसाठी 'टेक्टोनिक हालचाल' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Tectonic movement'. Anchor Physical Geography directly to 'Tectonic movement'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('पृथ्वीचे परिभ्रमण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'टेक्टोनिक हालचाल' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('मुसळधार पाऊस'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'टेक्टोनिक हालचाल' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('महासागर प्रवाह'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'टेक्टोनिक हालचाल' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('टेक्टोनिक हालचाल') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Earth's rotation'): Incorrect. As per official verified records, 'Tectonic movement' is the valid fact.
• Option 3 ('Heavy Rainfall'): Incorrect. As per official verified records, 'Tectonic movement' is the valid fact.
• Option 4 ('Ocean Currents'): Incorrect. As per official verified records, 'Tectonic movement' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Tectonic movement').