सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
संकल्पना:
• नवी दिल्ली भारताच्या उत्तर भागात आहे.
• चेन्नई भारताच्या आग्नेय किनाऱ्यावर आहे.
स्पष्टीकरण:
• नर्मदा: ही मध्यप्रदेश, महाराष्ट्र आणि गुजरातमधून मार्गक्रमण करते आणि केंबेच्या आखाताला मिळते.
• गोदावरी: ही नदी महाराष्ट्र, आंध्रप्रदेश, छत्तीसगड आणि ओडिशा या राज्यांमध्ये आणि मध्यप्रदेश कर्नाटक आणि पुद्दुचेरी या केंद्रशासित प्रदेशात पसरते.
• गंगा: ही नदी उत्तराखंड, उत्तरप्रदेश, मध्यप्रदेश, राजस्थान हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, छत्तीसगड, झारखंड, बिहार, पश्चिम बंगाल आणि दिल्ली अशा 11 राज्यांना व्यापते.
• कृष्णा: कृष्णा महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा आणि आंध्रप्रदेश या राज्यांमधून जाते.
अशाप्रकारे, वरील प्रतिमेवरून,
गुरप्रीत नवी दिल्ली ते चेन्नई ट्रेनने प्रवास करत असताना गंगा नदी ओलांडण्याची शक्यता नाही.
Concept:
• New Delhi is in the northern part of India.
• Chennai is on the southeast coast of India.
Explanation:
• Narmada: It traverses Madhya Pradesh, Maharashtra and Gujarat and meets the Gulf of Cambay.
• Godavari: The river extends over states of Maharashtra, Andhra Pradesh, Chhattisgarh and Odisha, and parts of Madhya Pradesh, Karnataka and Union Territory of Puducherry.
• Ganga: The river covers 11 states, Uttarakhand, Uttar Pradesh, Madhya Pradesh, Rajasthan, Haryana, Himachal Pradesh, Chhattisgarh, Jharkhand, Bihar, West Bengal and Delhi.
• Krishna: Krishna passes through the states of Maharashtra, Karnataka, Telangana, and Andhra Pradesh.
Thus, from the image above,
Gurpreet when travelling from New Delhi to Chennai on a train is not likely to cross the Ganga river.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता
Solution Diagram
परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'गंगा' हे अचूक उत्तर आहे.
Exam Trap: The question contains a negative constraint ('NOT' / 'INCORRECT'). Candidates often rush and mark a true statement instead of identifying 'Ganga'.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'गंगा'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geographyसाठी 'गंगा' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Ganga'. Anchor Physical Geography directly to 'Ganga'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('नर्मदा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गंगा' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('गोदावरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गंगा' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('कृष्णा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'गंगा' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('गंगा') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Narmada'): Incorrect. As per official verified records, 'Ganga' is the valid fact.
• Option 2 ('Godavari'): Incorrect. As per official verified records, 'Ganga' is the valid fact.
• Option 4 ('Krishna'): Incorrect. As per official verified records, 'Ganga' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Ganga').